Cholera
Cholera to niebezpieczna choroba zakaźna. Jak się rozprzestrzenia, przebiega i jak działa szczepienie?
Cholera to niebezpieczna choroba zakaźna, która szybko się rozprzestrzenia, zwłaszcza na obszarach z ograniczonym dostępem do czystej wody i podstawowej infrastruktury sanitarnej. Każdego roku u milionów ludzi dochodzi do zakażenia cholerą. Szczepienie znacząco zmniejsza ryzyko zakażenia i zapewnia długotrwałą ochronę.
Jako Lekarze bez Granic aktywnie działamy na rzecz walki z cholerą na całym świecie. Prowadzimy kampanie szczepień, edukujemy lokalne społeczności, zapewniamy dostęp do czystej wody, usług sanitarnych oraz zestawów higienicznych. Leczymy również chorych w naszych ośrodkach w przypadku wystąpienia ognisk choroby.
Cholera – przebieg choroby, ochrona i skutki
Cholera to ostra choroba bakteryjna wywoływana przez przecinkowca cholery (Vibrio cholerae). Przenosi się głównie przez skażoną wodę i żywność – szczególnie w rejonach, gdzie brakuje czystej wody pitnej oraz odpowiednich warunków sanitarnych.
Skuteczne szczepienie zapewnia istotną ochronę, zwłaszcza osobom mieszkającym na terenach endemicznego występowania choroby lub wybierającym się do regionów wysokiego ryzyka. Oprócz szczepień niezbędne dla kontrolowania rozprzestrzeniania się cholery są profilaktyczne środki higieny.
Rozprzestrzenianie się cholery
Cholera występuje na całym świecie. Najwięcej przypadków odnotowuje się w regionach z niedostateczną infrastrukturą wodno-sanitarną. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) każdego roku nawet 4 miliony ludzi zaraża się cholerą, z czego do 140 000 osób umiera z jej powodu.
Choroba ta jest szczególnie rozpowszechniona w Afryce, Azji i Ameryce Łacińskiej. W sytuacjach kryzysowych – takich jak konflikty zbrojne czy klęski żywiołowe – ryzyko wybuchu epidemii znacząco wzrasta, ponieważ ludzie przebywają w zatłoczonych miejscach bez dostępu do czystej wody.
działania lekarzy bez granic
Lekarze bez Granic aktywnie działają w walce z cholerą na całym świecie. Tylko w 2023 roku nasze zespoły wsparły podanie ponad 36 000 dawek szczepionki przeciwko tej chorobie w różnych krajach. Leczyliśmy także ponad 70 000 pacjentów chorych na cholerę i dystrybuowaliśmy czystą wodę, by zapobiegać kolejnym zakażeniom.
Poza opieką doraźną, ściśle współpracujemy z lokalnymi władzami w celu opracowania długoterminowych rozwiązań, w tym lepszego dostępu do czystej wody i ulepszonej infrastruktury higienicznej. W wielu rejonach, w których prowadzimy projekty – takich jak Liban i Demokratyczna Republika Konga – nasze mobilne zespoły zapewniają codzienną edukację i leczenie.
Przebieg choroby i możliwe powikłania
Objawy cholery mogą pojawić się już w ciągu kilku godzin lub dni od zakażenia. Choroba objawia się gwałtowną, wodnistą biegunką, która prowadzi do ciężkiego odwodnienia, zapaści krążeniowej, a w skrajnych przypadkach może być przyczyną śmierci. Jednak dzięki wczesnemu leczeniu przy użyciu doustnych roztworów nawadniających lub płynów dożylnych, ponad 99% pacjentów w pełni wraca do zdrowia.
W ramach naszych projektów medycznych prowadzimy wyspecjalizowane ośrodki leczenia cholery, które opiekują się zakażonymi pacjentami i pomagają powstrzymać rozprzestrzenianie się choroby. Ośrodki te mają strukturę zapewniającą izolację i bezpieczną opiekę. W nagłych przypadkach nasze zespoły potrafią uruchomić taki ośrodek w ciągu kilku dni, by szybko reagować na wybuch epidemii.
Szczepienie zapewnia długotrwałą ochronę
Szczepienie przeciwko cholerze to sprawdzona i skuteczna metoda zapobiegania zakażeniom. Podawane jest doustnie i ma postać szczepionki żywej. WHO zaleca ją osobom mieszkającym na terenach endemicznego występowania choroby oraz podróżującym do rejonów wysokiego ryzyka.
Po dwóch dawkach szczepionka zapewnia ochronę na poziomie około 85%, spadającą do około 60% po trzech latach. W przypadku wybuchu epidemii można podać pojedynczą dawkę w celu umożliwienia szybkiej ochrony jak największej liczbie osób.
Ochrona poszczepienna i możliwe działania niepożądane
Szczepionka przeciwko cholerze jest zazwyczaj dobrze tolerowana. Jak w przypadku każdego szczepienia, mogą wystąpić łagodne objawy niepożądane, takie jak dyskomfort żołądka, nudności czy biegunka.
Rzadziej pojawiają się bóle głowy lub lekkie skurcze brzucha. Osoby z osłabionym układem odpornościowym oraz opiekunowie dzieci poniżej pierwszego roku życia powinni skonsultować się z lekarzem przed przyjęciem szczepionki. Obecnie nie istnieje skuteczna alternatywa – doustna szczepionka pozostaje najskuteczniejszą formą profilaktyki.
WHO zaleca szczepienia przeciwko cholerze
Światowa Organizacja Zdrowia zdecydowanie popiera rozszerzenie dostępu do szczepień przeciwko cholerze, zwłaszcza w obszarach kryzysów, gdzie wybuchy epidemii są częste, a systemy ochrony zdrowia – przeciążone.
Współpracujemy z WHO przy koordynacji działań szczepiennych oraz zwiększaniu dostępności szczepionek. Niestety produkcja szczepionek to wciąż poważne wyzwanie – zapotrzebowanie często przewyższa możliwości dostaw, zwłaszcza w nagłych przypadkach. Globalne zapasy są utrzymywane na poziomie pozwalającym na reagowanie w sytuacjach epidemicznych, ale nie umożliwiają prowadzenia szeroko zakrojonych kampanii profilaktycznych.
Dostęp do szczepionki przeciwko cholerze
Dostęp do szczepień jest szczególnie utrudniony podczas kryzysów humanitarnych. W wielu przypadkach szczepionki nie mogą być wyprodukowane ani dostarczone na czas. Problemy logistyczne – takie jak przerwane łańcuchy dostaw, czy brak odpowiednich warunków chłodniczych – dodatkowo utrudniają prowadzenie kampanii szczepień, zwłaszcza w trudno dostępnych rejonach.
Ograniczona liczba producentów oraz wysokie koszty produkcji również wpływają na globalne niedobory. Kolejną barierą jest cena – w Austrii szczepionka przeciwko cholerze kosztuje około 70 euro. Choć ceny różnią się w zależności od kraju i dostawcy, dla wielu osób na świecie pozostają poza zasięgiem.
Opowiadamy się za lepszą dystrybucją i bardziej elastycznymi strategiami szczepień, współpracując z rządami i WHO w celu poprawy dostępu do szczepionek dla wszystkich.
Dowiedz się więcej
