Wojna w Strefie Gazy

Gaza jest w ruinach. Ponad połowa terytorium Strefy pozostaje całkowicie niezdatna do zamieszkania i niedostępna dla ludzi i pomocy humanitarnej. Według analizy zdjęć satelitarnych, na dzień 11 października 2025 r. około 81% wszystkich budynków w Strefie Gazy jest uszkodzonych.

Ponad 1,9 miliona, czyli 90 procent całej populacji Gazy, musiało opuścić swoje domy (ONZ). Wiele osób zostało wielokrotnie przesiedlonych.

W ciągu ostatnich dwóch lat władze izraelskie wykorzystywały pomoc humanitarną jako broń, traktując ją jako kartę przetargową w negocjacjach politycznych, jednocześnie zaostrzając trwającą od 18 lat blokadę Strefy Gazy i pozostawiając życie Palestyńczyków na łasce władz. Celowe i arbitralne ograniczenia, biurokratyczne przeszkody nakładane na organizacje humanitarne oraz wprowadzenie zmilitaryzowanego, upolitycznionego podejścia do dystrybucji pomocy poważnie ograniczyły działania humanitarne, powodując katastrofalne skutki.

Systematyczne i celowe pozbawianie pomocy, w tym żywności, wody, energii elektrycznej i środków medycznych, doprowadziło do śmierci, niedożywienia i głębokich traum, które będą nękać mieszkańców Gazy przez pokolenia.

Od 11 października 2025 roku w Strefie Gazy obowiązuje kruche zawieszenie broni. Pomimo to ludzie w Gazie są nadal zabijani i ranieni przez siły izraelskie.

Od początku wojny zostało zabitych ponad 71 000 Palestynek i Palestyńczyków, a ponad 171 000 osób zostało rannych. (lokalne władze medyczne, OCHA, 14.01.2026).

Działania wojskowe sił izraelskich oraz systematyczne blokowanie pomocy, w tym żywności, wody, energii elektrycznej i środków medycznych doprowadziły do śmierci, głębokich traum oraz klęski głodu.

W Strefie Gazy w czasie trwania działań zbrojnych nie było bezpiecznego miejsca. Celowe i bezwzględne działania wojskowe Izraela pokazują, że traktuje on całą populację jako uzasadniony cel i stosuje zbiorowe kary. Izraelskie działania wojskowe wielokrotnie były wymierzone w ludność cywilną, a ataki pozostawiły całe dzielnice w ruinie.

Siły izraelskie zniszczyły system opieki zdrowotnej w Gazie, regularnie obierając go za cel, bombardując szpitale, przeprowadzając wtargnięcia do placówek i narażając życie pacjentów i personelu. Konieczność otwierania szpitali polowych ukazuje skalę zniszczeń spowodowanych przez wojnę. Nie mogą one w żaden sposób zastąpić solidnego i działającego systemu opieki zdrowotnej.

Przez całą wojnę Lekarze bez Granic byli świadkami tego, jak pacjenci umierali na szpitalnych podłogach, ponieważ placówki nie były w stanie poradzić sobie z przytłaczającą liczbą pacjentów lub nie miały zapasów potrzebnych do zapewnienia opieki. Władze izraelskie wielokrotnie odmawiały i opóźniały wjazd takich przedmiotów, jak koncentratory tlenu (niezbędne do znieczulenia) czy sprzęt chirurgiczny i generatory, bez których zapewnienie opieki chirurgicznej jest prawie niemożliwe. 

Od 7 października 2023 r. nasze zespoły medyczne i pacjenci byli zmuszeni do ewakuacji z placówek medycznych w Strefie Gazy 20 razy po tym, jak znalazły się one pod ostrzałem czołgów, artylerii, myśliwców, snajperów i wojsk lądowych lub zostały objęte nakazem ewakuacji.  

Zniszczenia te idą w parze z prześladowaniami personelu medycznego: od października 2023 r. zabito ponad 1700 pracowników ochrony zdrowia (WHO), w tym 15 współpracowników Lekarzy bez Granic. Wtargnięcia doprowadziły do arbitralnych zatrzymań, tortur i wymuszonych zaginięć pracowników ochrony zdrowia, w tym personelu organizacji.

26 października 2024 roku podczas wtargnięcia sił izraelskich do szpitala Kamal Adwan dr Mohammed Obeid, chirurg Lekarzy bez Granic, został aresztowany razem z 57 innymi osobami. Jest przetrzymywany w izraelskim więzieniu. Nie postawiono mu żadnych formalnych zarzutów. Jego zatrzymanie zostało przedłużone pomimo prób odwołania się od tej decyzji. Od ponad roku dr Obeid jest całkowicie odcięty od swojej rodziny i znacznie stracił na wadze.

Lekarze bez Granic wzywają władze Izraela do zapewnienia ewakuacji medycznych Palestyńczykom potrzebującym specjalistycznej opieki i ich opiekunom przy jednoczesnym zapewnieniu wszystkim bezpiecznego, dobrowolnego i godnego powrotu do Strefy Gazy. 

Kraje Bliskiego Wschodu, UE i inne muszą otworzyć swoje granice dla pacjentów uwięzionych w Strefie Gazy, którzy pilnie potrzebują specjalistycznej, ratującej życie opieki medycznej.  

Nasze zespoły zdołały przeprowadzić 126 ewakuacji medycznych, w tym 113 z Gazy, a 13 z Egiptu (dane z 4.12.2025). Cześć ewakuowanych osób trafiła do Ammanu w Jordanii, gdzie znajduje się nasz Szpital Chirurgii Rekonstrukcyjnej. Pacjenci otrzymują tam kompleksową opiekę rehabilitacyjną w związku z ranami odniesionymi w izraelskich nalotach. Przeczytaj o dzieciach ewakuowanych z Gazy, leczonych w szpitalu Lekarzy bez Granic w Ammanie, w Jordanii.  

Chociaż sytuacja Palestyńczyków w Strefie Gazy i na Zachodnim Brzegu różni się pod względem skali, przebiega ona według podobnego schematu przemocy, okupacji, oblężenia i przymusowych wysiedleń. 

Od października 2023 roku do marca 2025 roku na Zachodnim Brzegu co najmniej 943 Palestyńczyków zostało zabitych, a 8072 zostało rannych. 

Sytuacja na Zachodnim Brzegu pogarsza się wraz ze wzrostem przemocy ze strony osadników i armii izraelskiej, szczególnie w Dżaninie, Tulkarmie i Tubas. Ataki te przynoszą ogromne cierpienie ludziom i powodują poważne utrudnienia w świadczeniu opieki zdrowotnej.  

Palestyńczykom na Zachodnim Brzegu utrudnia się dostęp do opieki zdrowotnej, a masowe wysiedlenia jeszcze mocniej pogłębiają kryzys humanitarny. Ludzie zostali odcięci od opieki zdrowotnej, podstawowych usług i nie mają odpowiedniego dostępu do schronienia.

Od początku wojny 15 pracowników Lekarzy bez Granic zostało zabitych w Strefie Gazy.    

Technik laboratoryjny, Mohammed Al Ahel, został zabity w nalocie wraz z rodziną w październiku 2023 roku.    

Pielęgniarz-wolontariusz, Alaa Al-Shawa, został zastrzelony podczas ewakuacji konwoju Lekarzy bez Granic w listopadzie 2023 roku.    

Lekarze, dr Mahmoud Abu Nujaila i dr Ahmad Al Sahar, zostali zabici w ataku na szpital Al-Awda w listopadzie 2023 roku.    

Reem Abu Lebdeh, związana z Lekarzami bez Granic w Wielkiej Brytanii była pracowniczka w Gazie, została najprawdopodobniej zabita wraz z rodziną w grudniu 2023 roku w ich domu w Chan Junus.   

Nasser Hamdi Abdelatif Al Shalfouh, kierowca Lekarzy bez Granic, zmarł 10 października 2024 roku.   

Hasan Suboh zginął w nocy 24 października 2024 roku podczas izraelskich operacji wojskowych w Chan Junus na południu Strefy Gazy. Hasan pracował z Lekarzami bez Granic od 2019 roku. 

20 lutego 2024 roku siły izraelskie ostrzelały schronienie Lekarzy bez Granic w Al Mawasi. Zginęło wtedy dwóch członków rodzin naszych pracowników.    

19 stycznia 2025 roku uzyskaliśmy potwierdzenie o śmierci naszego pracownika, Bilala Okala, oraz jego rodziny. Bilal dołączył do Lekarzy bez Granic w 2017 roku jako specjalista ds. sanitarnych i odegrał kluczową rolę we wspieraniu ludzi potrzebujących opieki medycznej, kiedy organizacja wznowiła pracę przychodni w mieście Gaza w kwietniu 2024 roku.  

18 marca 2025 roku został zabity Alaa Abd-Elsalam Ali Okal. Alaa Okal dołączył do Lekarzy bez Granic jako pracownik pralni we wrześniu 2024 roku. Odegrał ważną rolę we wspieraniu ludzi potrzebujących opieki medycznej w naszym szpitalu polowym w Deir Al Balah. Miał 29 lat.

1 kwietnia 2025 roku został zabity Hussam Al Loulou. Hussam dołączył do Lekarzy bez Granic w 2024 roku jako strażnik na naszym oddziale intensywnej opieki w Chan Junus. Miał 58 lat. Hussam był znany ze swojej bezinteresowności, skromności i prawdziwej troski o otaczających go ludzi. Pozostawił po sobie dwóch synów.

3 lipca 2025 roku Abdullah Hammad został zabity przez siły izraelskie. Czekał na ciężarówkę z pomocą, licząc na zdobycie mąki. 

Hussein Alnajjar zmarł 16 września 2025 roku w Gazie po odniesieniu urazów odłamkowych w następstwie izraelskiego nalotu pięć dni wcześniej w pobliżu jego namiotu. Był oddanym pielęgniarzem. Miał żonę i troje małych dzieci. Kochał życie.

2 października 2025 roku, podczas ataku przeprowadzonego przez siły izraelskie został zabity Omar Hayek. Omar był cichym człowiekiem o głębokiej dobroci i absolutnym profesjonalizmie. Od czerwca 2018 r. pracował jako terapeuta zajęciowy w klinice Lekarzy bez Granic w mieście Gaza.

5 października Abed El Hameed Qaradaya zmarł w wyniku poważnych urazów odłamkowych odniesionych w ostrzale, do którego doszło w czwartek 2 października. W tym samym ataku został zabity Omar Hayek. Przez 18 lat Abed El Hameed był filarem fizjoterapii Lekarzy bez Granic w Strefie Gazy.

Oprócz 15 pracowników Lekarzy bez Granic zabitych w Strefie Gazy od października 2023 roku, wielu członków rodzin naszych pracowników również zginęło w izraelskich atakach. Ponadto trzech pracowników organizacji zostało zastraszonych i zatrzymanych przez siły izraelskie, z czego dwóch zostało zwolnionych, a jeden pozostaje w detencji.

Nasze zespoły zapewniają w Gazie opiekę chirurgiczną, leczenie ran, fizjoterapię, opiekę okołoporodową i pediatryczną, podstawową opiekę medyczną, szczepienia, wsparcie w zakresie zdrowia psychicznego oraz dystrybucję wody.

Lekarze bez Granic wspierają obecnie 5 szpitali (Nasser, Al Aqsa, Al Helou, Al Shifa, Ranteesi). Prowadzimy dwa szpitale polowe. Wspieramy 4 ośrodki zdrowia orazprowadzimy 6 punktów medycznych, gdzie zapewniamy m.in. leczenie ran.

Od października 2023 do grudnia 2025 roku nasze zespoły w Strefie Gazy m.in.:  

-zapewniły 1 569 031 konsultacji medycznych,  

-leczyły 92 876 osób z powodu chorób biegunkowych,  

-przeprowadziły 38 962 zabiegów chirurgicznych, 

-przyjęły 78 776 pacjentów,  

-przyjęły 21 676 porodów,

-zapewniły 89 845 indywidualnych konsultacji z zakresu zdrowia psychicznego,  

-przeprowadziły 115 879 konsultacji dotyczących chorób niezakaźnych.   

(Powyższe dane zostały zgromadzone w okresie od października 2023 roku do grudnia 2025 roku, ale nie reprezentują kompleksowego zestawu danych).    

13 kwietnia 2026 roku Lekarze bez Granic wznowili część działań medycznych w szpitalu Nassera. Doszło do tego po zawieszeniu przez nas 20 stycznia br. niekrytycznych działań medycznych. Podjęliśmy tę trudną decyzję po tym, jak nasz personel był świadkiem serii niedopuszczalnych incydentów, w tym obecności uzbrojonych mężczyzn, zastraszania, arbitralnego aresztowania pacjentów oraz jednego incydentu związanego z podejrzeniem przemieszczania broni.    

Przekazaliśmy odpowiednim władzom nasze obawy związane z zarządzaniem placówką, ochroną jej neutralności oraz naruszeniami bezpieczeństwa. Od tego czasu mieliśmy ciągły kontakt z Ministerstwem Zdrowia w Gazie i oceniliśmy, że wprowadzono konkretne ulepszenia przez odpowiednie władze. W szczególności  środki, aby wykluczyć wprowadzanie broni oraz zapewnienie wymaganych minimalnych warunków, aby nasze zespoły mogły pracować w bezpieczeństwie i w zgodzie z naszymi wartościami.  

W trakcie zawieszenia części działań Lekarze bez Granic utrzymali wsparcie oddziałów chirurgicznego oraz ambulatoryjnego dla pacjentek i pacjentów z urazami, oparzeniami i urazami ortopedycznymi. Po wznowieniu działań zapewniamy teraz także konsultacje ambulatoryjne, fizjoterapię, terapię zajęciową, wsparcie w zakresie zdrowia psychicznego oraz innowacyjne leczenie oparzeń, w tym użycie druku 3D do tworzenia masek.  

Szpital Nassera to koło ratunkowe dla ludzi, jeden z ostatnich częściowo działających szpitali Ministerstwa Zdrowia w Gazie. Musi być chroniony jako cywilna placówka medyczna w zgodzie z międzynarodowym prawem humanitarnym.  

Nasze apele nie powinny być instrumentalizowane. Byliśmy świadkami niszczenia przez Izrael systemu ochrony zdrowia w Gazie, usprawiedliwianego tym, że placówki miały być używane jako centra dowodzenia do celów wojskowych – coś, czego nigdy nie byliśmy świadkami.  Szpital należy chronić przed atakami oraz nie może być używany do celów wojskowych przez Hamas ani przez żadną inną grupę zbrojną. Zależy od tego życie wielu Palestyńczyków. Szpitale muszą pozostać przestrzeniami neutralnymi i cywilnymi, wolnymi od obecności czy działań wojskowych, aby zapewnić bezpieczną, bezstronną opiekę medyczną.  

Sieć wodociągowa w Strefie Gazy została zniszczona w wyniku ludobójczej kampanii Izraela. Stacje uzdatniania wody i sieć wodociągowa zostały zaatakowane, uszkodzone i zniszczone. Strefa Gazy nie ma niezależnych środków produkcji wody pitnej, a wody gruntowe są zbyt słone lub zanieczyszczone ściekami i chemikaliami rolniczymi, aby nadawały się do spożycia przez ludzi. Palestyńczycy są uzależnieni od rurociągów wodnych kontrolowanych przez Izrael, a także od zakładów odsalania wody. Blokada Gazy przez władze izraelskie spowodowała odcięcie lub ograniczenie dostaw paliwa i energii elektrycznej, co obniża wydajność pozostałych zakładów wodociągowych, a także zmniejsza możliwości organizacji w zakresie transportu wody cysternami.

Kolejną kluczową kwestią jest blokowanie przez władze izraelskie dostaw kluczowych materiałów do produkcji wody. Wiele produktów związanych z wodą i warunkami sanitarnymi oczekuje na zatwierdzenie przez wiele miesięcy – niektóre wnioski dotyczące pomp wodnych, części zamiennych i zbiorników na wodę oczekują na rozpatrzenie od setek dni.

Brak wody stanowi zagrożenie dla życia i powoduje poważne problemy zdrowotne wśród Palestyńczyków. Niedobór bezpiecznej wody pitnej i do mycia powoduje choroby takie jak biegunka, żółtaczka i świerzb, które coraz częściej występują w Strefie Gazy. Odwodnienie może być śmiertelne, a także utrudnia powrót do zdrowia po innych chorobach. Poza problemami zdrowotnymi, celowe ograniczanie dostępu do wody powoduje napięcia między społecznościami.

Nasze zespoły spotykają dzieci, które się zgubiły, ponieważ punkty dystrybucji są zmuszone do częstych zmian lokalizacji, a dzieci nie rozpoznają otoczenia z powodu rozległych zniszczeń oraz tego, że zostały wysiedlone i nie pochodzą z tego obszaru.

Wprowadzenie żółtej linii pogłębiło ten problem. Jeszcze większa część Strefy jest niedostępna, co sprawia, że kluczowa infrastruktura wodna znajduje się w obszarze zmilitaryzowanym lub w jego pobliżu. Ponieważ odwierty znajdują się w odległości zaledwie 300 m od tej zmiennej linii, ludzie mogą narażać swoje bezpieczeństwo, próbując dotrzeć do punktów poboru wody.

W 2025 roku Lekarze bez Granic wyprodukowali ponad 100 mln litrów czystej wody a rozdystrybuowali ponad 700 mln litrów.

Nasze zespoły na Zachodnim Brzegu liczą ponad 150 pracowniczek i pracowników zatrudnionych lokalnie oraz osób z zespołu międzynarodowego.  

Prowadzimy działania w Hebronie, Nablusie, Dżaninie i Tulkarmie. M.in. zapewniamy podstawową opiekę medyczną i opiekę w nagłych wypadkach, prowadzimy kliniki mobilne, zapewniamy opiekę w zakresie zdrowia psychicznego, wspieramy szpitale, prowadzimy szkolenia, dystrybuujemy artykuły pierwszej potrzeby.

Lekarze bez Granic po raz pierwszy prowadzili działania w Palestynie w 1988 roku.  

W 2022 roku nasze zespoły liczyły 367 pracowników (pełnych etatów). Zapewniliśmy wtedy 137 000 konsultacji medycznych oraz przeprowadziliśmy 2870 zabiegów i operacji chirurgicznych.  

Blokada Strefy Gazy musi się skończyć, a pomoc humanitarna musi być bezwarunkowa, nieograniczona i bezstronna.

Przywódcy międzynarodowi także ponoszą odpowiedzialność za zabójstwa i zniszczenia dokonywane przez siły izraelskie. Brak konsekwentnej presji dyplomatycznej, a w niektórych przypadkach ślepe wsparcie zapewniło zarówno wojskową, jak i dyplomatyczną osłonę dla izraelskiej kampanii w Strefie Gazy.

22 lutego 2024 roku sekretarz generalny Lekarzy bez Granic, Christopher Lockyear, wystąpił przed Radą Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych. W swoim wystąpieniu przekazał, co nasze zespoły widzą w Strefie Gazy oraz wzywał do natychmiastowego, trwałego zawieszenia broni.  

– Dzisiejsza odpowiedź humanitarna w Strefie Gazy jest iluzją – wygodną iluzją, która utrwala narrację, że ta wojna jest prowadzona zgodnie z prawem międzynarodowym – mówił Christopher Lockyear.  

Przeczytaj całość wystąpienia w języku polskim.