Matka rocznej dziewczynki, która trafiła w stanie ciężkiego niedożywienia i nieprzytomności na oddział intensywnej terapii szpitala w Tawili, trzyma ją za rękę. Północny Darfur, Sudan, październik 2025.
© Aurélie Lécrivain/MSF
Matka rocznej dziewczynki, która trafiła w stanie ciężkiego niedożywienia i nieprzytomności na oddział intensywnej terapii szpitala w Tawili, trzyma ją za rękę. Północny Darfur, Sudan, październik 2025.

Sudan: ludzie zmagają się ze skrajnym niedożywieniem

Wśród dzieci do 5. roku życia, które dotarły do Tawili mmiędzy 27 października a 3 listopada, przytłaczającą większość miała ostre niedożywienie. Wysokie wskaźniki niedożywienia widać w całym Sudanie.

Nasze zespoły w Tawili obserwują skrajne przypadki ostrego niedożywienia. Są one dowodem na obecnie najpoważniejszy kryzys niedożywienia, jaki dotknął Sudan od początku wojny [w 2023 roku]

Przerażające wskaźniki niedożywienia u pacjentów w Tawili

Od miesięcy zespoły Lekarzy bez Granic w Tawili leczyły niedożywienie u osób zmuszonych do ucieczki z Al-Faszir. Jednak obecne wskaźniki niedożywienia są porażające.

Wśród dzieci poniżej 5. roku życia, które dotarły do Tawili między 27 października (kiedy RSF przejęło kontrolę nad Al-Faszir) a 3 listopada, ponad 70 procent miało ostre niedożywienie, a 35 procent – ciężkie ostre niedożywienie. Jednocześnie 60 procent z 1130 przebadanych dorosłych było ostro niedożywionych. A 37 procent spośród nich miało ciężkie ostre niedożywienie. Wskaźniki niedożywienia są jeszcze wyższe wśród kobiet w ciąży i karmiących piersią. 

Ustalenia Lekarzy bez Granic potwierdzają obawy, że mieszkańcy Al-Faszir doświadczyli głodu, kiedy przez ponad 500 dni trwało oblężenie miasta. Wyniki te pokrywają się również z najnowszym raportem Integrated Food Security Phase Classification (IPC). Raport ten skazuje na występowanie głodu zarówno w Al-Faszir, jak i w oddalonym o ponad 800 km Kadugli. 

Pracownik Lekarzy bez Granic mierzy obwód ramienia (MUAC) 2-letniej Nouran Abdallah, która 11 października uciekła wraz z rodziną z Al-Faszir. Pomiar wykazał umiarkowane ostre niedożywienie; dziewczynka zostanie objęta programem kliniki MAM w obozie dla przesiedleńców Dabaniera. Północny Darfur, Sudan, październik 2025.
Pracownik Lekarzy bez Granic mierzy obwód ramienia (MUAC) 2-letniej Nouran Abdallah, która 11 października uciekła wraz z rodziną z Al-Faszir. Pomiar wykazał umiarkowane ostre niedożywienie; dziewczynka zostanie objęta programem kliniki MAM w obozie dla osób przesiedlonych Dabaniera w Darfurze Północnym. Sudan, 2025

W Al-Faszir ludzie sięgają po paszę dla zwierząt

Osoby, które dotarły do Tawili, przekazywały zespołom Lekarzy bez Granic, że życie w Al-Faszir stało się nie do zniesienia. Mówiły o braku dostępu do żywności: kuchnie społeczne przestały działać, pomoc humanitarna była blokowana, a targowiska zostały ostrzelane i spustoszone. We wrześniu 7 kg prosa kosztowało 500 000 SDG (208 USD), a 1 kg cukru – 130 000 SDG (54 USD). 

W desperacji ludzie nie mieli innego wyjścia niż przetwarzać paszę dla zwierząt na ludzkie jedzenie. – Byliśmy tak głodni, że zaczęliśmy jeść ambaz (paszę). Na początku była darmowa, później musieliśmy płacić 20 000 SDG za 1,5 kg (8 USD), a w czerwcu cena ta wzrosła do 50 000 SDG (20 USD) – powiedziała zespołom w Darfurze Północnym jedna z kobiet, która uciekła z Al-Faszir. 

Osoby próbujące wnieść żywność do Al-Faszir były ostrzeliwane przez RSF. Dziesiątki osób, którym udało się przetrwać, dotarły do Tawili, gdzie otrzymali pomoc medyczną od Lekarzy bez Granic. 

– Mój kuzyn zaginął w czerwcu, kiedy po raz pierwszy próbował przynieść jedzenie. Od tamtej pory nie mamy żadnych wiadomości. Przy wyjeździe z Al-Faszir natknęli się na bojowników RSF na motocyklach, którzy zaczęli do nich strzelać – opowiada kobieta, która uciekła z miasta w październiku. 

Lekarze bez Granic obawiają się, że wiele osób w Al-Faszir i okolicach wciąż jest więzionych, przetrzymywanych dla okupu i pozbawionych możliwości ucieczki. RSF i ich sojusznicy muszą zaprzestać masowych okrucieństw i zapewnić bezpieczne przejście osobom, które próbują się ewakuować. 

Giulia Chiopris, pediatra Lekarzy bez Granic w szpitalu w Tawili, wraz z zespołem udziela pomocy medycznej rocznej dziewczynce cierpiącej na poważne niedożywienie na oddziale intensywnej terapii szpitala. Dziewczynka trafiła do szpitala w stanie nieprzytomności. Północny Darfur, Sudan, październik 2025.
Giulia Chiopris, pediatra Lekarzy bez Granic w szpitalu w Tawili, wraz z zespołem udziela pomocy medycznej rocznej dziewczynce cierpiącej na poważne niedożywienie na oddziale intensywnej terapii szpitala. Dziewczynka trafiła do szpitala w stanie nieprzytomności. Sudan, 2025

Wysokie wskaźniki niedożywienia w całym Sudanie

Trudności ludzi nie kończą się po dotarciu do Tawili. Od początku roku połowa z 6 500 kobiet w ciąży, które objęliśmy opieką przedporodową, była ostro niedożywiona. Wśród nich 15 procent miało ciężkie niedożywienie, a 35 procent umiarkowane. To oznacza poważne zagrożenie, że ich dzieci urodzą się z niedowagą lub będą niedożywione. 

Poza Al-Faszir zespoły Lekarzy bez Granic w całym Sudanie obserwują w ostatnich miesiącach pogorszenie stanu odżywienia dzieci. Kryzys jest napędzany przez wiele nakładających się czynników. To między innymi wina zbyt małej ilości żywności, chorób, braku bezpieczeństwa i możliwości utrzymania się oraz niebezpiecznych warunków życia. 

– W całym Sudanie można zrobić więcej, aby zmniejszyć cierpienie spowodowane niedożywieniem. Apelujemy do wszystkich stron konfliktu o umożliwienie organizacjom humanitarnym bezpiecznego i swobodnego dostępu, tak aby można było zwiększyć zakres działań i ograniczyć ten kryzys – mówi Myriam Laaroussi, koordynatorka ds. sytuacji kryzysowych w Lekarzy bez Granic. 

 Wpłać darowiznę na działania Lekarzy bez Granic

Ludzie muszą się przesiedlać bez środków do życia

Przesiedlenia – zarówno w obrębie Sudanu, jak i z innych krajów – również mają znaczący wpływ na poziom niedożywienia. W stanie Nil Błękitny na wschodzie Sudanu napływ osób od czerwca powracających z Sudanu Południowego obciążył do granic możliwości i tak ograniczone zasoby. Tysiące rodzin mieszka w prowizorycznych obozach, bez dostępu do czystej wody, żywności czy usług sanitarnych, co przyczyniło się do wybuchu epidemii cholery. Liczba możliwych do uniknięcia zgonów wśród dzieci gwałtownie rośnie. Między lipcem a wrześniem w szpitalu w Damazin Lekarze bez Granic leczyli 1 950 dzieci z ciężkim niedożywieniem. 100 z nich zmarło – wiele w wyniku jednoczesnego zakażenia cholerą i stanu ostrego niedożywienia.  

Nawet kiedy ludzie mogą wrócić do swoich domów po przesiedleniu, często mierzą się z ogromnymi wyzwaniami. Po powrocie ludzie nie mogą znaleźć pożywienia lub ich na nie nie stać, albo nie mają dostępu do opieki medycznej. W stanie Chartum od czerwca wzrósł poziom niedożywienia, kiedy ponad 700 000 osób wróciło do zniszczonych wojną dzielnic, w których możliwości uzyskania wody i pomocy medycznej są minimalne. W szpital Al Buluk w Omdurmanie przyjęto we wrześniu 351 osób z niedożywieniem. A w szpitalu Al Banjadeed w Chartumie 46 procent dzieci badanych podczas konsultacji było niedożywionych. Odpowiedź humanitarna w Chartumie jest wciąż dalece niewystarczająca. Niewiele organizacji działa w regionie. Brakuje zarówno pilnego wsparcia, jak i długofalowych działań, prowadzących do odbudowy. 

Rzeczywista skala kryzysu jest zapewne o wiele większa niż ta, którą widać w raportach.

Bez zapewnienia przez walczące strony bezpiecznego i nieograniczonego dostępu do osób zagrożonych, wraz ze zwiększeniem finansowania i wsparcia humanitarnego ze strony organizacji międzynarodowych, coraz więcej dzieci będzie narażonych na przedłużający się kryzys niedożywienia w Sudanie.  

Dowiedz się więcej

Obrazy wysiedleń w okolicy Tawili. Sudan, kwiecień 2025.

Wojna w Sudanie

Wojna w Sudanie doprowadziła do obecnie największego na świecie kryzysu humanitarnego. Według szacunków OCHA ok. 30 milionów ludzi potrzebuje pomocy humanitarnej.
Więcej

News

Strażacy gaszą pożar po ostrzale Chersonia przez siły rosyjskie. Ukraina, 2023
ukraina

Ukraina: karetki pod atakami dronów [RAPORT]  

Więcej

Pracuj z nami w terenie: webinar dla pediatrów już 2 czerwca! 

Więcej
Personel Lekarzy bez Granic w Brukseli przechodzi szkolenie na temat eboli przed wyjazdem do pracy przy epidemii. Belgia, 2026
Demokratyczna Republika Konga

Demokratyczna Republika Konga: co wiemy o epidemii eboli?

Więcej
Dostawa pomocy – 3000 sztuk środków ochrony indywidualnej oraz zaopatrzenie medyczne – jest ładowana do ciężarówki Lekarzy bez Granic w Bunii, stolicy Ituri. Demokratyczna Republika Konga, 2026
Demokratyczna Republika Konga

Demokratyczna Republika Konga: przygotowania do odpowiedzi na epidemię eboli 

Więcej
Mohammed Shehada, pracownik organizacji Lekarze bez Granic i kierownik ds. opieki pielęgniarskiej w szpitalu Al-Helou w mieście Gaza na Okupowanych Terytoriach Palestyńskich, sprawdza stan noworodka z niską masą ciała leżącego w inkubatorze. Gaza, kwiecień 2026
Palestyna

Strefa Gazy: katastrofalne skutki niedożywienia

Więcej
Ciężko zniszczony szpital Al Shifa w mieście Gaza. Strefa Gazy, luty 2025

W konfliktach zbrojnych coraz częściej atakowana jest ochrona zdrowia  

Więcej
Klinika Mobilna Lekarzy Bez Granic zapewnia pomoc po ataku na budynek mieszkalny w Dnieprze

Wspólne wezwanie MKCK, WHO i Lekarzy bez Granic w sprawie rezolucji 2286 

Więcej

Mniej skoncentrowani na sobie: raport z badań [BAROMETR HUMANITARNY]

Więcej
Czteroosobowa rodzina została przesiedlona z Rafah do namiotu w Chan Junus. Mężczyzna stracił nogę, usiłując zdobyć pomoc humanitarną. Strefa Gazy, 2025

Polacy chcą pomocy dla ludzi w Strefie Gazy [BAROMETR HUMANITARNY]

Więcej
Amina (imię zmienione) uciekła z Al-Faszir, stolicy Darfuru Północnego. Sudan, 2026
sudan

Sudan: kobiety i dziewczęta nigdzie nie są bezpieczne [RAPORT]

Więcej
Widok na zmilitaryzowaną granicę polsko-białoruską. Od listopada 2022 roku Lekarze bez Granic zapewniają pomoc medyczną uchodźcom na Podlasiu, we współpracy z aktywistami i innymi organizacjami społecznymi. Polska, 2024
Polska

Ludzie wciąż są wyrzucani do lasu i pozbawieni prawa do ubiegania się o ochronę międzynarodową | Lekarze bez Granic

Więcej
Zespół Lekarzy bez Granic zapewnia opiekę medyczną w schronisku Azarieh w Bejrucie. Liban, 2026

Liban: niosę w sobie strach i poczucie obowiązku [ŚWIADECTWA]  

Więcej
Pracownik Lekarzy bez Granic zajmuje się diagnozowaniem i leczeniem gruźlicy. Libia, 2022
Polska

Dzieci z gruźlicą nie mogą być zapomniane | Lekarze bez Granic

Więcej

Lekarze bez Granic × Chopper: nowy oficjalny partner organizacji

Więcej
Widok na zmilitaryzowaną granicę polsko-białoruską. Od listopada 2022 roku Lekarze bez Granic zapewniają pomoc medyczną uchodźcom na Podlasiu, we współpracy z aktywistami i innymi organizacjami społecznymi. Polska, 2024
Polska

„Wiek jako wyrok”. Raport Lekarzy bez Granic, Save the Children i We Are Monitoring

Więcej
Podczas ramadanu w marcu 2025 roku Sahar czeka, aż jej dzieci zjedzą pierwsze, odkładając na bok własny głód. Strefa Gazy, 2025
Palestyna

Sytuacja w Strefie Gazy jest nieludzka [ŚWIADECTWO] 

Więcej