Klinika Mobilna Lekarzy Bez Granic zapewnia pomoc po ataku na budynek mieszkalny w Dnieprze

Wspólne wezwanie MKCK, WHO i Lekarzy bez Granic w sprawie rezolucji 2286

Dziesięć lat temu Rada Bezpieczeństwa ONZ jednogłośnie przyjęła rezolucję nr 2286 w sprawie opieki zdrowotnej w konfliktach zbrojnych. Sytuacja jest jeszcze gorsza niż 10 lat temu. Dzisiaj nie świętujemy sukcesu – odnotowujemy porażkę. 

Wspólne wezwanie przewodniczącego Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża, dyrektora generalnego Światowej Organizacji Zdrowia oraz międzynarodowego prezesa organizacji Lekarze bez Granic skierowane do państw o przestrzeganie i wzmocnienie ochrony opieki medycznej w konfliktach zbrojnych w dziesiątą rocznicę przyjęcia rezolucji nr 2286 Rady Bezpieczeństwa ONZ

Ponieważ przemoc wymierzona w placówki medyczne, transport i personel nie słabnie, szkody, którym ta rezolucja miała zapobiegać, nie zmniejszyły się. Trwają one nadal, a w wielu przypadkach nasiliły się. Jako szefowie Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża, Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) i organizacji Lekarze bez Granic dołączamy do innych członków społeczności międzynarodowej, wzywając do podjęcia pilnych działań.   

Każdego dnia na pierwszej linii najbardziej niszczycielskich kryzysów na świecie nasze zespoły są świadkami katastrofalnych konsekwencji łamania nienaruszalności opieki zdrowotnej. Szpitale zamieniają się w ruiny, karetki napotykają opóźnienia i przeszkody, a lekarze, pielęgniarki i pielęgniarze oraz pacjenci zbyt często stają się ofiarami ataków, które powodują śmierć i obrażenia. Pacjenci umierają z powodu ran, które w innych okolicznościach można by wyleczyć, kobiety bywają zmuszane do rodzenia bez odpowiedniej opieki, a całe społeczności tracą dostęp do usług ratujących życie. Gdy opieka zdrowotna nie jest już bezpieczna, jest to często najwyraźniejszy znak ostrzegawczy, że zasady i normy mające na celu ograniczenie szkód wojennych ulegają załamaniu. Kiedy szpitale i osoby zapewniające opiekę stają się celem ataków, mamy do czynienia nie tylko z kryzysem humanitarnym, ale z kryzysem człowieczeństwa.  

Państwa i wszystkie strony konfliktu zbrojnego muszą przestrzegać zasad chroniących opiekę zdrowotną. Wynikający z międzynarodowego prawa humanitarnego obowiązek ich „poszanowania i zapewnienia poszanowania (…) we wszystkich okolicznościach” wymaga od państw nie tylko przestrzegania tych zasad, ale także wykorzystania wszelkich możliwych środków wpływu, aby zapewnić, że inne państwa i strony konfliktu postępują tak samo.  

Zalecenia Sekretarza Generalnego ONZ, które towarzyszyły rezolucji nr 2286, pozostają jasnym i praktycznym planem działania dla państw. Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża, Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) i Lekarze bez Granic są gotowe, dzięki swojej obecności w obszarach objętych konfliktami, wiedzy medycznej i zdolności operacyjnej, wspierać państwa we wdrażaniu tych kluczowych środków.  

Przypominamy również rezolucję Światowego Zgromadzenia Zdrowia nr 65.20, przyjętą w 2012 roku, która wprowadziła systematyczną dokumentację i raportowanie ataków na placówki opieki zdrowotnej przez WHO. Wzmocnienie spójnej i przejrzystej sprawozdawczości ma zasadnicze znaczenie dla budowania bazy dowodowej, kształtowania działań prewencyjnych oraz reagowania i wspierania odpowiedzialności.   

Aby podtrzymać i realizować postulat rezolucji nr 2286, zgodnie z którym „wszystkie strony konfliktów zbrojnych powinny w pełni wywiązywać się ze swoich zobowiązań wynikających z prawa międzynarodowego (…) w celu zapewnienia poszanowania i ochrony personelu medycznego i humanitarnego zajmującego się wyłącznie zadaniami medycznymi, ich środków transportu i sprzętu, a także szpitali i innych placówek medycznych”; oraz aby zapobiec kolejnej dekadzie pogarszających się norm i nieuzasadnionej przemocy wpływającej na opiekę zdrowotną w sytuacjach konfliktowych, wzywamy wszystkie państwa do pilnego wdrożenia następujących środków:  

Przekucia istniejących zobowiązań w konkretne działania mające na celu wdrożenie rezolucji nr 2286 oraz aktywne promowanie pozytywnych wysiłków, w tym wyników prac Globalnej Inicjatywy na rzecz międzynarodowego prawa humanitarnego  dotyczących zapewnienia skutecznej ochrony szpitali.

Włączenia ochrony opieki zdrowotnej do doktryny sił zbrojnych i służb bezpieczeństwa, zasad prowadzenia działań oraz wytycznych operacyjnych, aby zapewnić praktyczną realizację zobowiązań wynikających z międzynarodowego prawa humanitarnego.

Przeglądu, uchwalenia i wzmacniania przepisów krajowych w celu ochrony opieki zdrowotnej w konfliktach zbrojnych.

Przeznaczenia odpowiednich zasobów finansowych, technicznych i operacyjnych na wdrożenie środków chroniących opiekę zdrowotną i promujących poszanowanie jej świadczenia.

Wykorzystania wszelkich dostępnych środków, aby wpłynąć na inne strony konfliktu – w tym te, które państwa wspierają w jakiejkolwiek formie – tak, aby wywiązywały się ze swoich zobowiązań dotyczących ochrony opieki zdrowotnej.

Przeprowadzania szybkich, przejrzystych i bezstronnych dochodzeń w sprawie ataków na placówki opieki zdrowotnej oraz wspierania wysiłków na rzecz zapewnienia odpowiedzialności zgodnie z obowiązującymi ramami prawnymi.

Regularnego i przejrzystego składania sprawozdań z wdrażania rezolucji nr 2286, w tym z postępów, wyzwań, dobrych praktyk i wniosków, aby wspierać jej pełne wdrożenie.

Dziesięć lat temu społeczność międzynarodowa potwierdziła, że należy przestrzegać prawa wojennego oraz że ranni i chorzy, a także osoby, które się nimi opiekują, muszą być chronieni. Dzisiaj placówki służby zdrowia nadal są uszkadzane lub niszczone. Pracownicy służby zdrowia i pacjenci wciąż padają ofiarą ataków, które powodują śmierć i obrażenia. To nie jest porażka prawa. To porażka polityczna. 

Wzywamy światowych przywódców do podjęcia działań i wykazania się niezbędną determinacją polityczną, aby położyć kres tej przemocy. Opieka zdrowotna nie może nigdy stać się ofiarą wojny. 