© Jinane Saad/MSF
Aura Ramírez pociesza pacjentkę w przychodni w Hadżdży. Jemen, 2022

Jemen: wspierając zdrowie psychiczne, wspieramy ludzi w odbudowie ich życia  

– Moja historia jest żywym dowodem na to, że nadzieja wciąż istnieje – mówi Abdul Karim. W klinice zdrowia psychicznego w Hadżdży Lekarze bez Granic przyjmują około 400 pacjentów miesięcznie. 

Lata wojny w Jemenie doprowadziły do zniszczeń, śmierci, przesiedleń tysięcy ludzi oraz pogorszenia warunków życiowych. Wszystko to odbiło się także na zdrowiu psychicznym ludzi.  

– Ludzie zmagają się z problemami rodzinnymi i traumami. Konflikt i brak dostępu do opieki z zakresu zdrowia psychicznego znacznie obciążyły pacjentów, którzy mieli problemy psychiczne jeszcze przed wojną – mówi Muaadh Abdul-Ghani Al-Samawi, który odpowiada za działania Lekarzy bez Granic związane ze zdrowiem psychicznym w mieście Hadżdża (Hajjah) w Jemenie.  

48-letni Abdul Karim jest ojcem czwórki dzieci. Po traumatycznym wydarzeniu stracił możliwość pracy i utrzymywania swojej rodziny oraz zaczął unikać kontaktu z ludźmi. Zmagał się z silnym lękiem i niepokojem.  

– Zacząłem kwestionować wszystkich wokół siebie. Nie byłem w stanie nikomu zaufać – mówi. – Byłem zagubiony i uważałem, że nie warto dłużej żyć.  

Żona i dzieci Abdula Karima zareagowały. Żona przekonała go, żeby podjął leczenie. Kiedyś jeździł ponad 100 km, żeby odwiedzić lekarza w mieście Sana, ponieważ w Hadżdży i w okolicach brakowało takich usług medycznych.  

– Kiedy odkryłem, że Lekarze bez Granic zapewniają opiekę w zakresie zdrowia psychicznego w Hadżdży, zacząłem przychodzić do kliniki co miesiąc. Robię to już od dwóch lat – opowiada Abdul Karim.  

48-letni Karim Abdul to pacjent w klinice Lekarzy bez Granic w Hadżdży. – Chciałbym zwrócić się do ludzi, którzy przechodzą przez coś podobnego i powiedzieć, żeby mówili o swoich uczuciach, szukali leczenia i pomocy psychologicznej i się w to zaangażowali. Wasze życie wróci wkrótce na właściwe tory, tak, jak moje – mówi Karim Abdul. Jemen, 2022

Nasze zespoły prowadzą we współpracy z ministerstwem zdrowia holistyczny program dotyczący zdrowia psychicznego w szpitalu Al-Gomhouri w Hadżdży w północno-zachodnim Jemenie. W ramach programu zapewniamy opiekę psychologiczną, leczenie psychiatryczne w przypadkach ciężkich zaburzeń oraz psychologiczno-edukacyjne sesje grupowe.  

– Przychodzą do nas pacjenci z różnymi zaburzeniami psychicznymi, z objawami od łagodnych do ciężkich, w tym z niepokojem, epizodami depresyjnymi, zespołem stresu pourazowego, problemami behawioralnymi. Zapewniamy im opiekę psychospołeczną – opowiada Aura Ramírez z Lekarzy bez Granic. – Większość pacjentów przychodzi do nas z ciężkimi stanami, takimi jak depresja, psychoza, choroba dwubiegunowa, które oprócz wsparcia psychologicznego, wymagają leczenia psychiatrycznego. Te przypadki stanowią 70-80 proc. naszych pacjentów – tłumaczy.  

Sesja grupowa dla kobiet w ośrodku Lekarzy bez Granic w Hadżdży. Jemen, 2022
Sesja grupowa dla mężczyzn w ośrodku Lekarzy bez Granic w Hadżdży. Jemen, 2022

Fatima*, 33-letnia matka pięciorga dzieci, doświadczała halucynacji, nieustannie słyszała głosy, które doprowadzały ją do płaczu, krzyku i agresywnych zachowań wobec jej dzieci. Czasem nie była w stanie ich rozpoznać.  

Z powodu jej stanu psychicznego Fatima rozwiodła się i przeprowadziła z domu męża w Sanie do domu jej rodziców w Hadżdży.  

– Byłam przypadkiem beznadziejnym. Nikt mnie nie akceptował. Przez większość czasu siedziałam w ciemności i przysparzałam zmartwień rodzinie. Każdą ich radość zamieniałam w smutek – wspomina Fatima.  

Większość osób z problemami zdrowia psychicznego w Jemenie często szuka wsparcia i leczenia na późnym etapie, kiedy objawy wpływają na życie ich i ich rodzin. Można to przypisać wielu czynnikom.   

– Wielu pacjentów nie rozpoznaje wczesnych objawów i uświadamia je sobie dopiero na dalszym etapie. Wynika to w dużym stopniu z braku świadomości wokół zdrowia psychicznego w Jemenie – opowiada Al-Samawi.  

– Niektórym problemy psychiczne kojarzą się z dżinami i czarami, przez co sięgają po tradycyjne środki, zanim poszukają wsparcia w klinice. Łączenie chorób psychicznych z szaleństwem i stygmatyzacją również dodatkowo zniechęca pacjentów i ich rodziny do szukania pomocy – dodaje.    

W klinice zdrowia psychicznego w Hadżdży Lekarze bez Granic przyjmują około 400 pacjentów miesięcznie. Mężczyźni stanowią około 70 procent pacjentów, co wskazuje na wyzwania stojące przed kobietami w dostępie do usług w zakresie zdrowia psychicznego, z których część może być związana z ograniczeniami społecznymi i rodzinnymi.   

Fatima otrzymuje obecnie wsparcie psychologiczne oraz leczenie, bierze także udział w sesjach grupowych dla kobiet organizowanych przez Lekarzy bez Granic od kwietnia. Jemen, 2022

Kobiety potrzebują wsparcia swoich mężów lub rodzin, aby otrzymać leczenie. W odpowiedzi na to nasze zespoły pracują nad zwiększeniem świadomości znaczenia opieki nad zdrowiem psychicznym. Prowadzą regularne sesje edukacyjne w różnych oddziałach szpitala Al-Gomhouri dla pacjentów, ich rodzin i odwiedzających.   

– Uważam to miejsce za mój drugi dom. Ci ludzie są moją rodziną – mówi Abdel Karim, który uczestniczy w sesjach grupowych dla mężczyzn w centrum opieki. – To zmieniło moje życie. Nie jestem już osobą, którą byłem kilka lat temu. Odzyskałem pracę i moje życie wróciło na właściwe tory. Po tak długiej izolacji zacząłem chodzić na spacery, odwiedzać przyjaciół i rodzinę. Uczęszczam na te sesje trzy razy w tygodniu. Moja historia jest żywym dowodem na to, że nadzieja wciąż istnieje. 

– Te sesje dostarczyły mi informacji i pomogły mi polegać na sobie. Po tym, jak przez długi czas byłam zależna od innych, stałam się niezależną kobietą. Odzyskałam pewność siebie i jestem w stanie wykonać codzienne czynności – mówi Fatima.  

*Imię zmienione w celu ochrony tożsamości  

News

Demokratyczna Republika Konga: 20 lat walki z HIV/AIDS [GALERIA ZDJĘĆ]

Więcej
U Jeana (imię zmienione) zdiagnozowano HIV w 2010 r. W 2019 r. po raz pierwszy był hospitalizowany. Kilka tygodni później musiał pilnie wrócić do szpitala. Demokratyczna Republika Konga, 2019

Dzień HIV/AIDS: Duże postępy, równie duże wyzwania w Demokratycznej Republice Konga

Więcej
Dziecko biegnie między namiotami w obozie Al-Hol w północno-wschodniej Syrii. Syria, 2021

Syria: trudna sytuacja w obozie Al-Hol [RAPORT]

Więcej

Ruszyła kampania „Ratujemy życie z Twoją pomocą”

Więcej
Dzieci leczone w centrum żywienia terapeutycznego w Szpitalu Regionalnym w Heracie. Afganistan, 2021

List do darczyńców: Ratujemy życie z Twoją pomocą

Więcej

Somalia: pięć faktów o suszy i niedożywieniu w Baidoa

Więcej

Wiem, że pomogłem ludziom, którzy naprawdę tego potrzebowali [WYWIAD]

Więcej

Ukraina: w drodze z zespołem medycznym  

Więcej

Afganistan: 24 godziny na ostrym dyżurze

Więcej
W trakcie działań humanitarnych zespoły Lekarzy bez Granic zawsze mają na sobie białe kamizelki wyraźnie oznaczone logotypem Lekarzy bez Granic (Médecins Sans Frontières). Grecja, 2022

Grecja: pierwsza pomoc medyczna na wyspie Samos

Więcej

Lekarze bez Granic: Raport z Działań za 2021 rok

Więcej
W Ukrainie Lekarze bez Granic współpracują z setkami wolontariuszy, organizacji społecznych i nieformalnych grup

Ukraina: robimy to razem!

Więcej
W obozie Gomgoi ludzie wspólnie gotują posiłek. Wcześniej przynieśli wodę i zebrali drewno, a Lekarze bez Granic rozdystrybuowali jedzenie. Sudan Południowy, 2022

Sudan Południowy: ludzie najbardziej martwią się brakiem żywności 

Więcej
Ludzie zmuszeni do ucieczki przez konflikt mają w obozie dla osób przesiedlonych w Gorom Gorom w regionie Sahelu w Burkina Faso utrudniony dostęp do wody, żywności i opieki medycznej.

Burkina Faso: niebezpieczna sytuacja uniemożliwia ludziom dostęp do opieki zdrowotnej 

Więcej
Kobieta trzyma swoje dziecko przed popołudniową kontrolą w szpitalu Dupti w rejonie Afar. Etiopia, 2022

Etiopia: nasila się kryzys żywnościowy w regionie Afar

Więcej

Ukraina: potrzeby medyczne w małych miasteczkach są duże i różnorodne

Więcej