Grecja: pierwsza pomoc medyczna na wyspie Samos

Nasze zespoły udzielają pierwszej pomocy medycznej i psychologicznej ludziom, którzy docierają na grecką wyspę Samos przez morze. Chociaż nasze zespoły nie były bezpośrednimi świadkami przechwyceń i przymusowych powrotów, informacje od pacjentów sugerują, że praktyki te stają się coraz częstsze i bardzie brutalne.

W ciągu roku ponad 570 osób (w tym 24 kobiety w ciąży) otrzymało od zespołu Lekarzy bez Granic pierwszą pomoc medyczną i psychologiczną podczas 42 działań na greckiej wyspie Samos, po tym, jak dopłynęły na ląd w małych łódkach. Wszyscy wyruszyli z wybrzeża Turcji, oddalonego zaledwie o kilka kilometrów. Wielu doświadczyło różnych form przemocy w trakcie swojej podróży w poszukiwaniu azylu i lepszego życia.  

Te małe gumowe łodzie, z ludźmi na pokładzie, zazwyczaj docierają do trudno dostępnych, górzystych wybrzeży Samos. Większość osób, przerażona tym, że zostaną złapani przez władze i przymusowo zawróceni, po dotarciu na ląd ucieka i chowa się. – Niektórzy ludzie są tak wystraszeni, że nie są w stanie mówić ani iść – tłumaczy Nicholas Papachrysostomou, szef misji Lekarzy bez Granic w Grecji.  

Lęk przed byciem odnalezionym przez władze popycha niektóre osoby do ukrywania się przez wiele dni w lesie bez wody ani jedzenia. – Obecnie, latem, widzimy wielu pacjentów wykończonych przez upał i odwodnionych – mówi Papachrysostomou. – W miesiącach zimowych u trzech osób leczyliśmy odmrożenia, po tym, jak przez wiele dni ukrywały się w ujemnych temperaturach. Często leczymy urazy, takie, jak rany nóg, podejrzenie złamań czy zwichnięcia barku, do których dochodzi podczas wspinania się stromymi klifami na wyspie. W kwietniu 2022 roku leczyliśmy całą grupę ludzi, która spadła z klifu, uciekając przed służbami granicznymi. Do teraz (9 sierpnia 2022 roku) skierowaliśmy 37 osób karetką do szpitala.   

Wielu z nowo przybyłych to kobiety i dzieci. Jedna kobieta urodziła na świeżym powietrzu, bez pomocy medycznej, po tym, jak rzekomo spędziła w ukryciu dwa dni na Samos. Inna ciężarna kobieta była w trakcie porodu, kiedy zespół lekarzy bez Granic dotarł na miejsce.  

Większość osób, które docierają na Samos, opisują, że podczas poprzednich podróży zostały zatrzymane na morzu i na lądzie przez służby bezpieczeństwa i graniczne oraz przymusowo zawrócone na wody tureckie. Według jednej z osób wspieranych przez Lekarzy bez Granic, stało się to aż dziewięć razy. Wielokrotnie osoby wspierane przez Lekarzy bez Granic przekazały nam, że dotarły na wyspę z innymi ludźmi, którzy nigdy nie zostali odnalezieni.  

Ludzie leczeni przez Lekarzy bez Granic zgłaszają, że byli poddawani lub byli świadkami przemocy fizycznej albo nieludzkiego, poniżającego traktowania, w tym bicia, rewizji osobistych, przymusowych badań genitaliów, kradzieży mienia czy pozostawienia na morzu w pontonie bez silnika.  

Loretta (imię zmienione), była pacjentka Lekarzy bez Granic, opisuje, że została zatrzymana przez służby graniczne na greckiej wyspie Lesbos i dwukrotne zawrócona, zanim zdołała dotrzeć na Samos. – Kiedy udało ci się dotrzeć w góry i znowu cię zawracają, masz ochotę umrzeć – mówi. – Przywieźli nas do dużego portu. Było dużo policji. Musieliśmy wejść do budynku. Zaczęli uderzać w twarz mnie, mężczyzn, panią w ciąży. Nic ich nie obchodzi. Uderzali nas kijem i kopali. Od tego czasu mam problem z nogą i plecami… Wsadzili nas na dużą łódkę. Uruchomili łódź, a ona płynęła, płynęła, płynęła… – kończy.  

Chociaż zespoły Lekarzy bez Granic w trakcie swojej pracy nie były bezpośrednimi świadkami brutalnych przechwyceń i przymusowych powrotów, informacje od pacjentów sugerują, że praktyki te stają się coraz częstsze i bardzie brutalne.  

– Brutalne przechwycenia i przymusowe powroty są nie tylko nielegalne, ale także zagrażają prawu ludzi do ubiegana się azyl – mówi Sonia Balleron, koordynatorka w terenie Lekarzy bez Granic. – Praktyki te narażają ludzi na dalszą traumę i ryzyko długotrwałych problemów ze zdrowiem psychicznym i fizycznym. Obowiązkiem greckich i europejskich władz jest zapewnienie, że prawo jest przestrzegane, a procedury dotyczące recepcji, identyfikacji i ochrony międzynarodowej skutecznie stosowane – mówi.