Ludzie, uciekający przez przemocą w Sudanie, docierają do szpitala w mieście Adré w Czadzie. Działają w nim zespoły Lekarzy bez Granic i Ministerstwa Zdrowia. Sudan, Czad, 2023
© MSF/Mohammad Ghannam
Ludzie, uciekający przez przemocą w Sudanie, docierają do szpitala w mieście Adré w Czadzie. Działają w nim zespoły Lekarzy bez Granic i Ministerstwa Zdrowia. Sudan, Czad, 2023

Uciekając przed przemocą w Sudanie [ŚWIADECTWA]

Po prawie dwóch miesiącach blokady i przemocy w Al-Dżunajnie tysiące ludzi ryzykuje wszystko, aby uciec. Poznaj świadectwa tych, którzy dotarli do Czadu.  

W połowie czerwca w cztery dni prawie 900 rannych i 15 000 sudańskich uchodźców z Al-Dżunajny i okolic dotarło do oddalonego o ok. 35 km miasta Adré w Czadzie. Według doniesień ludzie, podejmujący się tej niebezpiecznej ucieczki, są ostrzeliwani i zabijani, gdy próbują opuścić Al-Dżunajnę. 

W szpitalu w Adré zespoły Lekarzy bez Granic działają wspólnie z personelem Ministerstwa Zdrowia, zapewniając ratującą życie opiekę medyczną rannym i chorym.   

Wpłać darowiznę i pomóż ratować ludzi dotkniętych przemocą w Sudanie

Co dzieje się w Al-Dżunajnie? 

Pacjenci, którzy przybyli do szpitala, opowiadali naszym zespołom o masowych zabójstwach, wysiedleniach, grabieżach, kobietach uciekających samotnie z dziećmi i martwych ciałach na ulicach. 

Ludzie uciekają z Sudanu przed przemocą do sąsiedniego Czadu. Czad, 2023
Ludzie uciekają z Sudanu przed przemocą do sąsiedniego Czadu. Sudan, Czad, 2023, zdjęcie: MSF/Mohammad Ghannam
Zespoły Lekarzy bez Granic leczą rannych z Sudanu w szpitalu w Adré. Czad, 2023
Zespoły Lekarzy bez Granic leczą rannych z Sudanu w szpitalu w Adré. Sudan, Czad, 2023, zdjęcie: Johnny Vianney Bissakonou/MSF

Od prawie dwóch miesięcy Al-Dżunajna, stolica stanu Darfur Zachodni, znajduje się w ogniu walk. Początkowo były one spowodowane starciami, które wybuchły 15 kwietnia między Siłami Zbrojnymi Sudanu (SAF) a Siłami Szybkiego Wsparcia (RSF) w Chartumie i rozlały się na inne stany. Od tego czasu starcia w Al-Dżunajnie przerodziły się jednak w niekontrolowany chaos. Sytuację zaostrza jeszcze przemoc z udziałem młodych osób z plemion Masalitów i Arabów. 

Poziom przemocy eskalował, a ludzie czują się narażeni w każdej chwili na przemoc – mówi Konstantinos Psykakos, koordynator projektu Lekarzy bez Granic, który przebywał w Adré, w pobliżu granicy z miastem Al-Dżunajna. Czekał na dostęp do miasta, który niestety nie został zapewniony.   

Slide 3
Nour

„Nie umiem powiedzieć ilu, ale widziałem wielu martwych”.

„Nie chcę wracać do domu”.

Salma*

„Moja siostra ma tylko 15 lat”.

Hussein

„Pięcioletni chłopiec niósł siostrę i szedł za ludźmi uciekającymi z miasta”.

Salma*: moja siostra ma tylko 15 lat 

Bycie postrzelonym nie jest jedynym zagrożeniem dla ludzi zdesperowanych, aby uciec z Al-Dżunajny. Pokazuje to historia 18-letniej Salmy*. W czwartek, 15 czerwca, około południa, Salma i jej dwie siostry uciekały przed chaosem w Al-Dżunajnie. Ich ucieczka została nagle przerwana, gdy sześciu uzbrojonych mężczyzn w autobusie zabrało Soadd* od jej przerażonych sióstr i zgwałciło ją. – Trzymali ją przez jakiś czas w autobusie, a kiedy skończyli, wyrzucili ją z autobusu i odjechali. Moja siostra ma tylko 15 lat – powiedziała Salma.  

Soadd walczy o życie w szpitalu Adré, gdzie otrzymuje ratującą życie pomoc medyczną. Trzy siostry zmagają się nie tylko z traumą przemocy, ale także z rozłąką z rodzicami. Straciły z nimi kontakt. Ich matka przebywa w Njali, a miejsce pobytu ich ojca jest nieznane. 

Zespoły Lekarzy bez Granic otworzyły odział chirugiczny w szpitalu w Adré, aby zapewnić pomoc rannym docierającym do miasta. Czad, Sudan, 2023
Zespoły Lekarzy bez Granic otworzyły odział chirugiczny w szpitalu w Adré, aby zapewnić pomoc rannym docierającym do miasta. Sudan, Czad, 2023, zdjęcie: Johnny Vianney Bissakonou/MSF

Nour: większość uciekała pieszo 

– Nie mieliśmy czystej wody do picia, ponieważ uzbrojone grupy spaliły wszystkie miejsca jej pozyskiwania, zaatakowały główny rynek i splądrowały sklepy, a następnie spaliły rynek. Kiedy ludzie próbowali zdobyć czystą wodę, strzelali do nich snajperzy. Pickupy i motocykle przyjechały do dzielnic uzbrojone w karabiny maszynowe. Zabijali każdego, kogo zobaczyli, plądrowali domy, palili okolicę – wyjaśnia 25-letni Nour, mieszkaniec Al-Dżunajny, wspominając trudy przetrwania w mieście w ciągu ostatnich kilku tygodni. 

– W środę wieczorem, 14 czerwca, gubernator Darfuru Zachodniego został zabity. To był moment, w którym zrozumieliśmy, że sytuacja będzie się tylko pogarszać i podjęliśmy wspólną decyzję o opuszczeniu Al-Dżunajny – wyjaśnia mężczyzna, który dotarł do szpitala w Adré w czwartek, 15 czerwca. – Większość uciekała pieszo, kierując się na północny wschód od Al-Dżunajny, ale wielu ludzi zginęło na tej trasie. Nie umiem powiedzieć ilu, ale widziałem wielu martwych i rannych ludzi leżących na ziemi. Jedynym rozwiązaniem było udanie się na zachód, więc ludzie zaczęli iść do Adré w Czadzie. Podróż była pełna niebezpieczeństw, ponieważ byliśmy odsłonięci i narażeni na ataki. W czwartek o 11 rano, gdy szedłem w pobliżu miasta Shukri, uzbrojony mężczyzna postrzelił mnie w twarz. Dzięki Bogu przeżyłem i jestem leczony w szpitalu w Adré – mówi Nour.  

Nour, 25-latek z Al-Dżunajny, jest leczony w szpitalu w Adré. Czad, Sudan, 2023
Nour, 25-latek z Al-Dżunajny, jest leczony w szpitalu w Adré. Sudan, Czad, 2023, zdjęcie: MSF/Mohammad Ghannam

Salima: w domu dzieją się rzeczy nie do pomyślenia 

Salima to 27-letnia uchodźczyni z Al-Dżunajny. Uciekła z pięcioma córkami i dwoma synami. Czad, Sudan, 2023
Salima to 27-letnia uchodźczyni z Al-Dżunajny. Uciekła z pięcioma córkami i dwoma synami. Sudan, Czad 2023, zdjęcie: MSF/Mohammad Ghannam

Salima, 27-letnia uchodźczyni z Al-Dżunajny, uciekła z pięcioma córkami i dwoma synami. Wcześniej została postrzelona w nogę, co spowodowało liczne złamania kości. – Kiedy szłam ulicą w pobliżu mojego domu, uzbrojony mężczyzna postrzelił mnie w nogę bez powodu, tylko dlatego, że jesteśmy Masalitami. Stało się to dwa dni temu, w środę 14 czerwca 2023 r. Ale wczoraj pomocny człowiek przewiózł mnie i moje dzieci swoim pickupem do Adré w Czadzie. Nie chcę wracać do domu, dzieją się tam rzeczy nie do pomyślenia. Mężczyźni i chłopcy są zabijani. Uzbrojeni mężczyźni czasem pozwalają kobietom uciec, a czasem nie – mówi Salima. 

Salima straciła kontakt z mężem i nie ma żadnych wiadomości o jego miejscu pobytu.  

Hussein: widzimy wiele dzieci bez opieki  

Hussein Ahmad Mohamed kieruje oddziałem ratunkowym w szpitalu w Adré. Widział wielu małoletnich bez opieki docierających do szpitala.  

– Pięcioletni Muhammad i jego siostra, sześciomiesięczne dziecko, dotarli samodzielnie do szpitala w Adré po tym, jak ich mama została zabita w ich domu w Al-Dżunajnie. Pięcioletni chłopiec niósł siostrę i szedł za ludźmi uciekającymi z miasta, aż dotarł do szpitala. Teraz dzieci są w szpitalu. Zapewniamy im wszystko, czego potrzebują w zakresie opieki medycznej, a także żywności i wsparcia potrzebnego dzieciom.  

Inne małe dziecko również przybyło do szpitala całkowicie zagubione, ponieważ w tym chaosie zostało oddzielone od matki i ojca. Udało mu się dotrzeć do bezpiecznego miejsca tylko dlatego, że podążało za innymi uciekającymi ludźmi – mówi Hussein Ahmad Mohamed.  

Hussein Ahmad Mohamed kieruje oddziałem ratunkowym w szpitali w Adré. Widział wielu małoletnich bez opieki docierających do szpitala. Czad, Sudan, 2023
Hussein Ahmad Mohamed kieruje oddziałem ratunkowym w szpitali w Adré. Widział wielu małoletnich bez opieki docierających do szpitala. Sudan, Czad, 2023, zdjęcie: MSF/Mohammad Ghannam

*imiona zmienione 

działania lekarzy bez granic w sudanie

Lekarze bez Granic prowadzą projekty medyczne w 12 prowincjach w Sudanie. Leczymy rannych, zapewniamy opiekę zdrowotną oraz prowadzimy działania wodno-sanitarne dla uchodźców i osób przesiedlonych. Dostarczamy zaopatrzenie medyczne i inne materiały do placówek medycznych. Jako neutralna, niezależna i bezstronna organizacja medyczna zapewniamy opiekę zdrowotną ludziom wyłącznie w oparciu o ich potrzeby medyczne, lecząc tych, którzy są najbardziej potrzebujący, niezależnie od tego, czy znajdują się po jednej czy drugiej stronie konfliktu. 

News

Mohammed Shehada, pracownik organizacji Lekarze bez Granic i kierownik ds. opieki pielęgniarskiej w szpitalu Al-Helou w mieście Gaza na Okupowanych Terytoriach Palestyńskich, sprawdza stan noworodka z niską masą ciała leżącego w inkubatorze. Gaza, kwiecień 2026
Palestyna

Strefa Gazy: katastrofalne skutki niedożywienia

Read more

Mniej skoncentrowani na sobie: raport z badań [BAROMETR HUMANITARNY]

Read more
Czteroosobowa rodzina została przesiedlona z Rafah do namiotu w Chan Junus. Mężczyzna stracił nogę, usiłując zdobyć pomoc humanitarną. Strefa Gazy, 2025

Polacy chcą pomocy dla ludzi w Strefie Gazy [BAROMETR HUMANITARNY]

Read more
Amina (imię zmienione) uciekła z Al-Faszir, stolicy Darfuru Północnego. Sudan, 2026
sudan

Sudan: kobiety i dziewczęta nigdzie nie są bezpieczne [RAPORT]

Read more
Widok na zmilitaryzowaną granicę polsko-białoruską. Od listopada 2022 roku Lekarze bez Granic zapewniają pomoc medyczną uchodźcom na Podlasiu, we współpracy z aktywistami i innymi organizacjami społecznymi. Polska, 2024
Polska

Mężczyźni, kobiety i dzieci wciąż są wyrzucani do najstarszego lasu w Europie i pozbawieni prawa do ubiegania się o ochronę międzynarodową 

Read more
Zespół Lekarzy bez Granic zapewnia opiekę medyczną w schronisku Azarieh w Bejrucie. Liban, 2026

Liban: niosę w sobie strach i poczucie obowiązku [ŚWIADECTWA]  

Read more
Pracownik Lekarzy bez Granic zajmuje się diagnozowaniem i leczeniem gruźlicy. Libia, 2022
Polska

Dzieci z gruźlicą nie mogą być zapomniane. Potrzeba stałego finansowania i woli politycznej 

Read more

Lekarze bez Granic × Chopper: nowy oficjalny partner organizacji

Read more
Widok na zmilitaryzowaną granicę polsko-białoruską. Od listopada 2022 roku Lekarze bez Granic zapewniają pomoc medyczną uchodźcom na Podlasiu, we współpracy z aktywistami i innymi organizacjami społecznymi. Polska, 2024
Polska

„Wiek jako wyrok”. Raport Lekarzy bez Granic, Save the Children i We Are Monitoring

Read more
Podczas ramadanu w marcu 2025 roku Sahar czeka, aż jej dzieci zjedzą pierwsze, odkładając na bok własny głód. Strefa Gazy, 2025
Palestyna

Sytuacja w Strefie Gazy jest nieludzka [ŚWIADECTWO] 

Read more
7 marca 2026 roku uruchomiliśmy dodatkowe kliniki mobilne w Bejrucie i regionie Bekaa, aby zapewnić wsparcie osobom wewnętrznie przesiedlonym. Liban, 2026
iran

Eskalacja działań wojennych na Bliskim Wschodzie

Read more
Od 1 lutego zespoły Lekarzy bez Granic docierają do ludzi w północnej Gazie z pomoca medyczną poprzez kliniki mobilne. Strefa Gazy, luty 2025
Palestyna

Strefa Gazy: będziemy nieść pomoc tak długo, jak to możliwe

Read more
Katsa Juliana Shea, nasza specjalistka ds. promocji zdrowia opowiada o swojej pracy w Ukrainie: „móc powiedzieć «żyję» to najniżej zawieszona poprzeczka, a jednocześnie największe osiągnięcie”. Ukraina, 2025
ukraina

Ukraina: absurdy wojny oczami naszej pracowniczki

Read more
„Nawet po tylu latach mogłabym przejść się moją ulicą z zamkniętymi oczami” — opowiada Yuliia Murashkina. Już dwa razy zmuszona była zostawić dotychczasowe życie za sobą z powodu wojny. Za pierwszym razem, w 2014 roku, ona i jej rodzina opuścili Faszczówkę w obwodzie ługańskim. Przenieśli się do miasta Kreminna, ale po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji rosyjskiej w 2022 roku musieli ponownie uciekać. Ukraina, 2026
ukraina

Cztery lata pełnoskalowej wojny w Ukrainie

Read more
Nayef Al Homaini, psycholog Lekarzy bez Granic, podczas indywidualnej sesji z Abdelem Karimem, pacjentem cierpiącym na zaburzenia psychiczne, który od ponad 2 lat jest leczony i objęty opieką psychologiczną w przychodni Lekarzy bez Granic w mieście Hajjah. Co miesiąc odwiedza klinikę, aby kontynuować leczenie. Jemen, 2024 rok

Pracuj z nami w terenie: webinar dla psychiatrów już 10 lutego! 

Read more
Trzy dni po wejściu w życie zawieszenia broni mężczyźni usuwają gruzy wewnątrz szpitala Emiratów w Rafah. Po 15 miesiącach wojny prowadzonej przez Izrael w Strefie Gazy osoby zmuszone do ucieczki próbują wrócić do domów i odbudować Rafah, które zostało obrócone w ruinę. Palestyna, styczeń 2025
Palestyna

Rejestracja personelu a kontynuacja opieki zdrowotnej w Strefie Gazy [OŚWIADCZENIE]

Read more