Tabletki na dłoni
© Michel Lunanga/MSF
Tabletki po lewej stronie to pierwszorazowa terapia antyretrowirusowa, tabletki pośrodku to terapia dla uprzednio leczonych, a po prawej – leczenie dla pacjentów, którzy nie odpowiadają na pierwsze dwa modele.

Demokratyczna Republika Konga: 20 lat walki z HIV/AIDS [GALERIA ZDJĘĆ]

Dwudziestolecie działalności centrum leczenia w Kinszasie ma dla Lekarzy bez Granic i wielu pacjentów gorzki smak. Pomimo znaczących sukcesów, do których Lekarze bez Granic przyczynili się wraz z innymi podmiotami, postęp w walce z HIV/AIDS pozostaje zbyt wolny. Mając to w pamięci, chcemy przyjrzeć się bliżej minionym dwóm dekadom.  

Zespoły Lekarzy bez Granic w Demokratycznej Republice Konga prowadzą działania na rzecz upowszechniania wiedzy i profilaktyki HIV/AIDS od połowy lat 90-tych. Pierwszy ośrodek leczenia w Kinszasie założyliśmy w 2002 r.

Od tego czasu Lekarze bez Granic często odgrywali znaczącą rolę w tworzeniu nowych, innowacyjnych modeli opieki i wsparcia dla osób żyjących z HIV. Ostatnie dwie dekady były naznaczone ciągłą walką o to, aby: 

leczenie antyretrowirusowe (ART) było dostępne dla wszystkich, 

doprowadzić do zmian w prawie i mentalności, 

poprawić jakość opieki w stolicy Kinszasie i w całym kraju, 

mówić głośno o brakach w opiece, 

naciskać na krajowych i międzynarodowych partnerów, 

zwiększyć zasoby potrzebne do rozwiązania ogromnych wyzwań związanych z HIV/AIDS w Demokratycznej Republice Konga.   

Dwudziestolecie działalności centrum leczenia w Kinszasie, stolicy Demokratycznej Republice Konga ma dla Lekarzy bez Granic i wielu pacjentów gorzki smak. Pomimo znaczących sukcesów, do których Lekarze bez Granic przyczynili się wraz z innymi podmiotami, postęp w walce z HIV/AIDS pozostaje zbyt wolny.  

Według najnowszych dostępnych danych UNAIDS, ponad 500 000 osób żyje dziś z HIV w tym kraju, a jedna na pięć osób nadal nie ma dostępu do leczenia. W 2021 roku HIV/AIDS był odpowiedzialny za prawie 14 000 zgonów, a blisko 20 000 kolejnych osób zostało zakażonych wirusem.  

 Mając to w pamięci, chcemy przyjrzeć się bliżej minionym dwóm dekadom.  

Zaawansowany HIV nie jest synonimem śmierci

Dwoje obejmujących się ludzi
Para Jean Kamunga Mujanayi i Angelique Mundele Kikwa, byli pacjenci Centrum Szpitalnego Kabinda. Demokratyczna Republika Konga, 2017 r.

Podobnie jak ponad 80 procent pacjentów specjalistycznej placówki Lekarzy bez Granic, Jean Kamunga Mujanayi i Angelique Mundele Kikwa mogli zostać wypisani ze szpitala, udowadniając po raz kolejny, że zaawansowany HIV nie jest synonimem śmierci. Niestety, w Demokratycznej Republice Konga wciąż brakuje leczenia dla pacjentów w zaawansowanym stadium choroby, szczególnie z powodu braku funduszy.  

Gruźlica jedną z najczęstszych infekcji wśród osób z HIV

Próbki do badań
To płytki z krwią zakażoną gruźlicą. Demokratyczna Republika Konga, 2016

Choroba ta jest jedną z najczęstszych infekcji wśród osób żyjących z HIV i główną przyczyną śmierci. W Centrum Szpitalnym Kabinda w Kinszasie Lekarze bez Granic rozwinęli najnowocześniejszą wiedzę w zakresie leczenia pacjentów z wirusem HIV, którzy zachorowali na gruźlicę. W szpitalnym laboratorium mikrobiologicznym możliwe jest szybkie wykrywanie bakterii odpornych na antybiotyki.

Walka ze stygmatyzacją

Kobieta przy oknie
Portret Mireille*, pacjentki żyjącej z HIV, 2016 r. 

„Zostałam poddana badaniom w czasie ciąży, podczas której bardzo schudłam. Byłam zakażona HIV i byłam w ciąży z bliźniakami. Kiedy otrzymałam wynik, mój mąż nie wytrzymał. Porzucił mnie. Podczas porodu tylko jedno z moich dzieci urodziło się bez HIV i przeżyło. Byłam bardzo przygnębiona. Na szczęście wspierała mnie sieć osób żyjących z HIV. Stopniowo wracałam do życia. Nauczyłam się, że nawet jeśli mam HIV, nie czeka mnie śmierć. Teraz chcę stać się przykładem”. 

W Demokratyczna Republika Konga dyskryminacja osób żyjących z HIV przyczynia się do rozprzestrzeniania i nasilenia epidemii. Z obawy przed wyróżnieniem i odrzuceniem, wielu nie ma odwagi poddać się badaniom lub próbuje ukryć swoje leczenie, ryzykując jego przerwanie. W ciągu ostatnich 20 lat Lekarze bez Granic przeprowadzili kilka kampanii na rzecz walki ze stygmatyzacją i wspierali organizacje osób żyjących z HIV w codziennej walce.

*imię zmienione 

Pokaz mody z udziałem aktywistów żyjących z HIV

Kobiety w lokalnych strojach
Pokaz mody z udziałem aktywistów żyjących z HIV w Kinszasie. Demokratyczna Republika Konga, 2012 r.

W marcu 2012 roku publiczność składająca się z ponad 200 dziennikarzy, polityków, aktywistów oraz przedstawicieli organizacji krajowych i międzynarodowych uczestniczyła w wyjątkowym wydarzeniu w Kinszasie. W ramach kampanii „HIV/AIDS w Demokratycznej Republice Konga: ignorowany stan wyjątkowy” Lekarze bez Granic we współpracy z Médecins du Monde i krajową siecią pacjentów z HIV RENOAC zorganizowali pokaz mody z udziałem osób żyjących z HIV. Celem było przełamanie tabu wokół HIV i zademonstrowanie siły pacjentów w terapii antyretrowirusowej w czasie, gdy dostęp do niej był ograniczony i zagrożony.  

Trudna wiadomość o bliskiej osobie

Kobieta na ulicy
Demokratyczna Republika Konga, 2019 r.

Ta kobieta właśnie została poinformowana, że jej ciotka zmarła na AIDS.

 Według UNAIDS, w 2021 roku w Demokratycznej Republice Konga z powodu HIV/AIDS zmarło 14 000 osób. To prawie 40 każdego dnia. Wielu z tych zgonów można by zapobiec, gdyby kraj miał niezbędne środki na profilaktykę, testy, leczenie i opiekę.

Dzieci żyjące z HIV

Pomalowana ręka dziecka
Hospitalizowane dziecko podczas zajęć z malowania na ścianie. Demokratyczna Republika Konga, 2018 r.

Szacuje się, że w 2021 roku w Demokratycznej Republice Konga ponad 70 000 dzieci żyje z HIV, ale mniej niż 25 000 jest na terapii antyretrowirusowej (ART). Zapobieganie, wykrywanie i leczenie pediatrycznego HIV pozostają głównymi wyzwaniami w tym kraju. Ze względu na brak zasobów, szkoleń lub dostępnych testów, testowanie kobiet w ciąży na obecność wirusa HIV jest bardzo ograniczone, podobnie jak dostarczanie ART tym, u których wykryto obecność wirusa. Wiele dzieci urodzonych przez matki zakażone wirusem HIV nadal nie ma dostępu do testów lub leczenia pediatrycznego po urodzeniu, zwłaszcza z powodu niedoborów pediatrycznych ART.   

Od otwarcia w 2008 roku do 2022 roku w Centrum Szpitalnym Kabinda przyjęto ponad 700 dzieci żyjących z HIV.  

Wciąż obecne oblicze choroby

U Jeana (imię zmienione) zdiagnozowano HIV w 2010 r. W 2019 r. po raz pierwszy był hospitalizowany. Kilka tygodni później musiał pilnie wrócić do szpitala. Demokratyczna Republika Konga, 2019
U Jeana (imię zmienione) zdiagnozowano HIV w 2010 r. Demokratyczna Republika Konga, 2019 r.

To zdjęcie podkreśla oblicze zaawansowanego HIV w Demokratycznej Republice Konga. Oblicze, które dzisiaj jest nadal bardzo obecne. Zbyt wielu pacjentów trafia do centrum szpitalnego Kabinda w stanie krytycznym. Ten widok przypomina o wielu przeszkodach napotkanych przed hospitalizacją: brak informacji, środków finansowych lub opieki w pobliżu domu, zaprzeczanie chorobie z obawy przed stygmatyzacją, rezygnacja z leczenia z powodu przymuszenia lub braku zaopatrzenia, początkowe uciekanie się do rozwiązań tradycyjnych lub duchowych, itp.

News

Pracowniczka sięga po leki we wspieranej przez Lekarzy bez Granic aptece w ośrodku zdrowia w mieście Darajja. Syria, 2025

Oporność lekowa na wojnie

Więcej
Logo Lekarzy bez Granic
Palestyna

Oświadczenie w sprawie decyzji izraelskiego wojska o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie zabójstw i ranienia Lekarzy bez Granic

Więcej
Podczas wizyty kontrolnej w kprzychodni Lekarzy bez Granic w mieście Gaza Ibtihal, fizjoterapeutka, dokonuje korekty trójwymiarowej maski Salam, aby lepiej dopasować ją do twarzy w miarę gojenia się oparzeń. Strefa Gazy, 2026
Palestyna

Strefa Gazy: to nie jest zawieszenie broni

Więcej
Kiedy półtoramiesięczna Osmania dostał gorączki i miała problemy z oddychaniem, jej mama, Islamia, zabrała ją do prywatnego lekarza. Jej stan niestety się nie poprawił. Potem u Osmanii zdiagnozowano ciężkie ostre niedożywienie i przyjęto ją do naszego stacjonarnego ośrodka żywienia terapeutycznego przy szpitalu Boost. Afganistan, 2026
afganistan

Afganistan: rekordowe liczby dzieci z niedożywieniem

Więcej
Logo Lekarzy bez Granic
Palestyna

Oświadczenie na temat arbitralnie zatrzymanych przez Izrael palestyńskich pracowników medycznych

Więcej
Strażacy gaszą pożar po ostrzale Chersonia przez siły rosyjskie. Ukraina, 2023
ukraina

Ukraina: karetki pod atakami dronów [RAPORT]

Więcej

Pracuj z nami w terenie: webinar dla pediatrów już 2 czerwca! 

Więcej
Personel Lekarzy bez Granic w Brukseli przechodzi szkolenie na temat eboli przed wyjazdem do pracy przy epidemii. Belgia, 2026
Demokratyczna Republika Konga

Demokratyczna Republika Konga: co wiemy o epidemii eboli?

Więcej
Dostawa pomocy – 3000 sztuk środków ochrony indywidualnej oraz zaopatrzenie medyczne – jest ładowana do ciężarówki Lekarzy bez Granic w Bunii, stolicy Ituri. Demokratyczna Republika Konga, 2026
Demokratyczna Republika Konga

Demokratyczna Republika Konga: przygotowania do odpowiedzi na epidemię eboli 

Więcej
Mohammed Shehada, pracownik organizacji Lekarze bez Granic i kierownik ds. opieki pielęgniarskiej w szpitalu Al-Helou w mieście Gaza na Okupowanych Terytoriach Palestyńskich, sprawdza stan noworodka z niską masą ciała leżącego w inkubatorze. Gaza, kwiecień 2026
Palestyna

Strefa Gazy: katastrofalne skutki niedożywienia

Więcej
Ciężko zniszczony szpital Al Shifa w mieście Gaza. Strefa Gazy, luty 2025

W konfliktach zbrojnych coraz częściej atakowana jest ochrona zdrowia  

Więcej
Klinika Mobilna Lekarzy Bez Granic zapewnia pomoc po ataku na budynek mieszkalny w Dnieprze

Wspólne wezwanie MKCK, WHO i Lekarzy bez Granic w sprawie rezolucji 2286 

Więcej

Mniej skoncentrowani na sobie: raport z badań [BAROMETR HUMANITARNY]

Więcej
Czteroosobowa rodzina została przesiedlona z Rafah do namiotu w Chan Junus. Mężczyzna stracił nogę, usiłując zdobyć pomoc humanitarną. Strefa Gazy, 2025

Polacy chcą pomocy dla ludzi w Strefie Gazy [BAROMETR HUMANITARNY]

Więcej
Amina (imię zmienione) uciekła z Al-Faszir, stolicy Darfuru Północnego. Sudan, 2026
sudan

Sudan: kobiety i dziewczęta nigdzie nie są bezpieczne [RAPORT]

Więcej
Widok na zmilitaryzowaną granicę polsko-białoruską. Od listopada 2022 roku Lekarze bez Granic zapewniają pomoc medyczną uchodźcom na Podlasiu, we współpracy z aktywistami i innymi organizacjami społecznymi. Polska, 2024
Polska

Ludzie wciąż są wyrzucani do lasu i pozbawieni prawa do ubiegania się o ochronę międzynarodową | Lekarze bez Granic

Więcej