Nigeria: życie codzienne jest walką. Historie przemocy seksualnej  

Życie w obozach jest ciężkie

Gwałtowne starcia w północno-środkowej Nigerii zmusiły w ostatnich latach dziesiątki tysięcy ludzi do opuszczenia swoich domów. Wiele z nich osiedliło się w obozach wokół Makurdi, stolicy stanu Benue.  

Warunki życia w obozach są niepewne, a codzienne życie jest walką, szczególnie dla kobiet. Po doniesieniach o alarmującym poziomie przemocy seksualnej wobec kobiet i dziewcząt w obozach, zespoły Lekarzy bez Granic zapewniały potrzebującym opiekę medyczną i psychologiczną. Niektóre z kobiet podzieliły się swoimi historiami.  

Powiedział, żebym spotkała się z nim poza obozem

– Obiecał, że da mi pieniądze i powiedział, żebym spotkała się z nim w domu poza obozem – mówi Iyua, matka sześciorga dzieci. Mieszkają w obozie Mbawa, około 20 km od Makurdi, stolicy stanu. Zdesperowana, aby pożyczyć pieniądze na jedzenie dla dzieci, poprosiła znajomego mężczyznę o pomoc. – Kiedy dotarłam na miejsce, powiedział, że pomoże mi tylko, jeśli będę uprawiać z nim seks. Odmówiłam, ale zmusił mnie przemocą – powiedziała Iyua. Po napaści seksualnej Iyua zwróciła się po pomoc do kliniki Lekarzy bez Granic w obozie.   

Aby utrzymać siebie i rodzinę Iyua sprzedaje pomarańcze w obozie. Przed życiem w obozie pracowała na farmie i sprzedawała jedzenie: fasolę, orzeszki, zboże sorgo. – Wcześniej, kiedy nie polegałam na pomocy humanitarnej, życie było prostsze. Zawsze byłam główną opiekunką rodziny – wyjaśnia. Kilka miesięcy temu sprzedała matę i koc, zapewnione każdej rodzinie w obozie przez organizacje humanitarne. Potrzebowała pieniędzy, aby kupić pomarańcze i je sprzedawać.  

To dzieje się regularnie w obozie

Shiana przeprowadziła się ze starszą siostrą do obozu Mbawa pięć lat temu. Urodziła dwoje dzieci, ale zmarły we wczesnym dzieciństwie.  

Shiana od dzieciństwa żyje z niepełnosprawnością. – Spałam, kiedy ktoś zapukał w nocy do drzwi – opowiada. – Mężczyzna obiecał przynieść mi coś do jedzenia, potem sforsował drzwi do mojego namiotu, bo zamek był zepsuty i nalegał na seks ze mną. Odmówiłam i spróbowałam go odepchnąć, ale wtedy ścisnął mnie za ramiona i zgwałcił.  

Shiana dwa razy doświadczyła napaści seksualnej ze strony mężczyzn, którzy wdarli się do jej namiotu, wykorzystując jej niepełnosprawność fizyczną. – Wczoraj w nocy jakiś mężczyzna znowu przyszedł i próbował wejść, ale obudziłam się wystarczająco szybko i zablokowałam drzwi od środka. To dzieje się regularnie w obozie – mówi. Shiana nie ma możliwości zarabiania pieniędzy, ale czasami chodzi na pobliski targ, aby zbierać z ziemi rozsypane ziarno, które potem sprzedaje. 

Poczułam złość

Kilka namiotów za Shianą mieszka Seember. Jej mąż był rolnikiem, został zabity podczas nocnego ataku. – Mój mąż został pojmany i zastrzelony, kiedy próbował uciec z domu – wspomina. – Leżał martwy na ziemi, kiedy inny mężczyzna przyszedł i odciął mu głowę maczetą.  

Seember uciekła z dwójką dzieci i udała się do obozu Mbawa. W kwietniu 2023 roku pracowała na roli, zbierała plony z innymi kobietami, kiedy zostały zaatakowane przez pięciu mężczyzn. Trzech z nich miało broń, dwóch miało maczety. Mężczyźni rozważali, czy je zabić, ale w końcu zdecydowali się je zgwałcić.  

– Kiedy zobaczyłam, że ci mężczyźni przyszli na pole, poczułam złość – mówi. – Pomyślałam o swoim mężu i o tym, że teraz moja kolej opuścić ten świat, ale nie broniłam się, aby przeżyć i opiekować się dziećmi.  

Gwałt spowodował, że Seember nie jest w stanie chodzić samodzielnie. Krewny przyprowadził ją do klinki Lekarzy bez Granic, gdzie otrzymała opiekę medyczną i wsparcie psychologiczne.  

Seember mówi, że bez męża czuje się bardzo samotna. Za to jej nastoletni syn robi, co w jego mocy, aby poczuła się lepiej, rozśmieszając ją czy zaplatając jej włosy.  

Lekarze bez Granic w Nigerii

Lekarze bez Granic rozpoczęli działania w Benue w 2018 roku, zapewniając przesiedlonym osobom opiekę medyczną, w tym z zakresu zdrowia reprodukcyjnego oraz wsparcia po przemocy seksualnej.  

Nasze zespoły w Benue leczyły w 2023 roku ponad 1700 osób po przemocy seksualnej.

Po sześciu latach dostarczania medycznej pomocy humanitarnej osobom wewnętrznie przesiedlonym w stanie Benue w Nigerii podjęliśmy trudną decyzję o wycofaniu się. Działania związane z planowaniem rodziny oraz opieką seksualną i reprodukcyjną zakończą się z końcem lipca, a kompleksowa opieka nad przemocą seksualną i przemocą ze względu na płeć zakończy się w sierpniu.

Imiona zostały zmienione w celu ochrony tożsamości pacjentek.