Nigeria: życie codzienne jest walką. Historie przemocy seksualnej  

Slide 3
Powiedział, żebym spotkała się z nim poza obozem
Jak pomagamy po przemocy seksualnej?
Poczułam złość
To dzieje się regularnie w obozie

Życie w obozach jest ciężkie

Gwałtowne starcia w północno-środkowej Nigerii zmusiły w ostatnich latach dziesiątki tysięcy ludzi do opuszczenia swoich domów. Wiele z nich osiedliło się w obozach wokół Makurdi, stolicy stanu Benue.  

Stan Benue to region rolniczy w północno-środkowej Nigerii, często nazywany spichlerzem Nigerii. Przez Benue płynie rzeka o tej samej nazwie druga co do wielkości droga wodna w kraju. W ostatnich latach brak bezpieczeństwa w północnej Nigerii zmusił wielu pasterzy do przeniesienia się na południe, do regionu północno-środkowego. Za sprawą zmian klimatycznych i degradacji środowiska zmniejszyła się dostępność żyznych gruntów na tych obszarach.  

Uchwalenie w 2017 roku ustawy zakazującej otwartego wypasu doprowadziło do ucieczki pasterzy ze stanu Benue, którzy nie byli w stanie utrzymać swojego tradycyjnego stylu życia. To z kolei doprowadziło do nasilenia starć między pasterzami a rolnikami. Według Międzynarodowej Organizacji ds. Migracji (IOM), w wyniku przemocy prawie 400 000 osób zostało wysiedlonych ze swoich domów, a wiele z nich osiedliło się w obozach w całym stanie Benue.  

Życie w obozach jest ciężkie. Warunki są niestabilne i niehigieniczne. Brakuje żywności, wody pitnej i podstawowych usług, w tym opieki zdrowotnej.  

Występuje również alarmujący poziom przemocy seksualnej, pogłębiany przez zubożenie, nierównowagę sił między kobietami i mężczyznami, ograniczone możliwości zarobku oraz szerszy kontekst przemocy.  

Według danych Lekarzy bez Granic większość sprawców przemocy seksualnej to partnerzy ofiar. Lecz przemoc seksualna jest również popełniana przez znajomych i obcych, zarówno cywilów, jak i osoby niebędące cywilami. Wiele kobiet, często samodzielnie utrzymujących swoje rodziny, nie ma innego wyboru wychodzą poza obóz w poszukiwaniu żywności i drewna na opał, co naraża je na ryzyko przemocy seksualnej.  

Warunki życia w obozach są niepewne, a codzienne życie jest walką, szczególnie dla kobiet. Po doniesieniach o alarmującym poziomie przemocy seksualnej wobec kobiet i dziewcząt w obozach, zespoły Lekarzy bez Granic zapewniały potrzebującym opiekę medyczną i psychologiczną. Niektóre z kobiet podzieliły się swoimi historiami.  

Przemoc na tle seksualnym dotyka milionów osób, wstrząsając życiem kobiet, mężczyzn i dzieci. Każdy przypadek przemocy seksualnej powinien być traktowany jak przypadek nagły, wymagający pilnej pomocy medycznej. Jednak ofiary często nie mają dostępu do opieki zdrowotnej.  

Żadne statystyki nie oddadzą pełnego obrazu tego problemu czy jego powszechności. Wstyd, strach, stygmatyzacja i inne bariery powstrzymują nieznaną liczbę osób z doświadczeniem przemocy seksualnej przed podjęciem, a nawet poszukiwaniem leczenia. Tymczasem natychmiastowa pomoc medyczna ma w przypadku napaści seksualnej kluczowe znaczenie dla ograniczenia potencjalnych następstw. 

 Na czym polega opieka po przemocy seksualnej? Ofiarom gwałtów w ciągu 72 godzin podaje się leki profilaktyczne, aby zapobiec zakażeniu w przypadku ekspozycji na wirus HIV. Antykoncepcja awaryjna powinna być również podana niezwłocznie, aby była jak najbardziej skuteczna. Podawane są antybiotyki w celu zapobiegania infekcjom przenoszonym drogą płciową, takim jak kiła i rzeżączka, a także szczepienia przeciwko tężcowi i wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Częścią opieki jest również leczenie obrażeń fizycznych i wsparcie psychologiczne. 

W 2022 roku zespoły Lekarzy bez Granic na świecie leczyły 39 900 ofiar przemocy seksualnej, o 3 100 więcej niż w roku poprzednim.  

Powiedział, żebym spotkała się z nim poza obozem

– Obiecał, że da mi pieniądze i powiedział, żebym spotkała się z nim w domu poza obozem – mówi Iyua, matka sześciorga dzieci. Mieszkają w obozie Mbawa, około 20 km od Makurdi, stolicy kraju. Zdesperowana, aby pożyczyć pieniądze na jedzenie dla dzieci, poprosiła znajomego mężczyznę o pomoc. – Kiedy dotarłam na miejsce, powiedział, że pomoże mi tylko, jeśli będę uprawiać z nim seks. Odmówiłam, ale zmusił mnie przemocą – powiedziała Iyua. Po napaści seksualnej Iyua zwróciła się po pomoc do kliniki Lekarzy bez Granic w obozie.   

Iyua sprzedaje pomarańcze, aby przeżyć. Nigeria, 2023
Iyua sprzedaje pomarańcze, aby przeżyć. Nigeria, 2023, zdjęcie: Kasia Strek/MSF
Dzieci Iyua chwytają pomarańcze. Często są przy niej, gdy pracuje i obiera owoce. Nigeria, 2023
Dzieci Iyua chwytają pomarańcze. Często są przy niej, gdy pracuje i obiera owoce. Nigeria, 2023, zdjęcie: Kasia Strek/MSF

Aby utrzymać siebie i rodzinę Iyua sprzedaje pomarańcze w obozie. Przed życiem w obozie pracowała na farmie i sprzedawała jedzenie: fasolę, orzeszki, zboże sorgo. – Wcześniej, kiedy nie polegałam na pomocy humanitarnej, życie było prostsze. Zawsze byłam główną opiekunką rodziny – wyjaśnia. Kilka miesięcy temu sprzedała matę i koc, zapewnione każdej rodzinie w obozie przez organizacje humanitarne. Potrzebowała pieniędzy, aby kupić pomarańcze i je sprzedawać.  

To dzieje się regularnie w obozie

Shiana przeprowadziła się ze starszą siostrą do obozu Mbawa pięć lat temu. Urodziła dwoje dzieci, ale zmarły we wczesnym dzieciństwie.  

Shiana od dzieciństwa żyje z niepełnosprawnością. – Spałam, kiedy ktoś zapukał w nocy do drzwi – opowiada. – Mężczyzna obiecał przynieść mi coś do jedzenia, potem sforsował drzwi do mojego namiotu, bo zamek był zepsuty i nalegał na seks ze mną. Odmówiłam i spróbowałam go odepchnąć, ale wtedy ścisnął mnie za ramiona i zgwałcił.  

Shiana zaplata włosy, aby zarobić trochę pieniędzy. Kiedyś to lubiła, ale teraz szybko czuje się bardzo zmęczona. Po całym dniu siedzenia i pracy z klientami czasami odczuwa ostre bóle w klatce piersiowej i ma trudności z zasypianiem w nocy. Nigeria, 2023
Shiana zaplata włosy, aby zarobić trochę pieniędzy. Kiedyś to lubiła, ale teraz szybko czuje się bardzo zmęczona. Po całym dniu siedzenia i pracy z klientami czasami odczuwa ostre bóle w klatce piersiowej i ma trudności z zasypianiem w nocy. Nigeria, 2023, zdjęcie: Kasia Strek/MSF
Shiana mieszka sama, wokół niej znajdują się puste i zniszczone namioty. Kiedyś bardzo się bała, ale teraz ma latarkę, a w nocy wokół obozu jest więcej światła, więc czuje się bezpieczniej. Kiedy zachodzi słońce, siada na ławce przed swoim namiotem. Czasem inne kobiety przychodzą z nią posiedzieć. Nigeria, 2023
Shiana mieszka sama, wokół niej znajdują się puste i zniszczone namioty. Kiedyś bardzo się bała, ale teraz ma latarkę, a w nocy wokół obozu jest więcej światła, więc czuje się bezpieczniej. Kiedy zachodzi słońce, siada na ławce przed swoim namiotem. Czasem inne kobiety przychodzą z nią posiedzieć. Nigeria, 2023, zdjęcie: Kasia Strek/MSF

Shiana dwa razy doświadczyła napaści seksualnej ze strony mężczyzn, którzy wdarli się do jej namiotu, wykorzystując jej niepełnosprawność fizyczną. – Wczoraj w nocy jakiś mężczyzna znowu przyszedł i próbował wejść, ale obudziłam się wystarczająco szybko i zablokowałam drzwi od środka. To dzieje się regularnie w obozie – mówi. Shiana nie ma możliwości zarabiania pieniędzy, ale czasami chodzi na pobliski targ, aby zbierać z ziemi rozsypane ziarno, które potem sprzedaje. 

Poczułam złość

Kilka namiotów za Shianą mieszka Seember. Jej mąż był rolnikiem, został zabity podczas nocnego ataku. – Mój mąż został pojmany i zastrzelony, kiedy próbował uciec z domu – wspomina. – Leżał martwy na ziemi, kiedy inny mężczyzna przyszedł i odciął mu głowę maczetą.  

Seember uciekła z dwójką dzieci i udała się do obozu Mbawa. W kwietniu 2023 roku pracowała na roli, zbierała plony z innymi kobietami, kiedy zostały zaatakowane przez pięciu mężczyzn. Trzech z nich miało broń, dwóch miało maczety. Mężczyźni rozważali, czy je zabić, ale w końcu zdecydowali się je zgwałcić.  

Seember była rolniczką w porze deszczowej. W porze suchej posiadała małą kuchnię, w której sprzedawała zebrany ryż, maniok i kukurydzę. Teraz gotuje dla swojej rodziny z tego, co uda jej się zdobyć. Czasami, gdy dostaje drobne prace na ziemi innych właścicieli farm, dostaje w zamian jamy. Nigeria, 2023
Seember była rolniczką w porze deszczowej. W porze suchej posiadała małą kuchnię, w której sprzedawała zebrany ryż, maniok i kukurydzę. Teraz gotuje dla swojej rodziny z tego, co uda jej się zdobyć. Czasami, gdy dostaje drobne prace na ziemi innych właścicieli farm, dostaje w zamian jamy. Nigeria, 2023, zdjęcie: Kasia Strek/MSF
Seember ma dwoje dzieci, jej najstarszy syn jest prawie dorosły. Młodszy syn jest z rodziną męża, aby ułatwić jej kwestie kosztów i wydatków. Fanan obecnie nie chodzi do szkoły ani nie pracuje. Nigeria, 2023
Seember ma dwoje dzieci, jej najstarszy syn jest prawie dorosły. Młodszy syn jest z rodziną męża, aby ułatwić jej kwestie kosztów i wydatków. Fanan obecnie nie chodzi do szkoły ani nie pracuje. Nigeria, 2023, zdjęcie: Kasia Strek/MSF

– Kiedy zobaczyłam, że ci mężczyźni przyszli na pole, poczułam złość – mówi. – Pomyślałam o swoim mężu i o tym, że teraz moja kolej opuścić ten świat, ale nie broniłam się, aby przeżyć i opiekować się dziećmi.  

Gwałt spowodował, że Seember nie jest w stanie chodzić samodzielnie. Krewny przyprowadził ją do klinki Lekarzy bez Granic, gdzie otrzymała opiekę medyczną i wsparcie psychologiczne.  

Seember mówi, że bez męża czuje się bardzo samotna. Za to jej nastoletni syn robi, co w jego mocy, aby poczuła się lepiej, rozśmieszając ją czy zaplatając jej włosy.  

Lekarze bez Granic w Nigerii

Lekarze bez Granic rozpoczęli działania w Benue w 2018 roku, zapewniając przesiedlonym osobom opiekę medyczną, w tym z zakresu zdrowia reprodukcyjnego oraz wsparcia po przemocy seksualnej.  

Leki stosowane w leczeniu ofiar przemocy seksualnej i przemocy ze względu na płeć w klinice Lekarzy bez Granic znajdującej się w obozie dla osób wewnętrznie przesiedlonych Mbawa. Nigeria, 2023
Leki stosowane w leczeniu ofiar przemocy seksualnej i przemocy ze względu na płeć w klinice Lekarzy bez Granic znajdującej się w obozie dla osób wewnętrznie przesiedlonych Mbawa. Nigeria, 2023, zdjęcie: Kasia Strek/MSF
Jedno z niewielu drzew w obozie dla osób wewnętrznie przesiedlonych w Mbawa. Degradacja środowiska i malejące opady deszczu zmniejszyły dostępną żyzną ziemię, powodując zwiększoną konkurencję o zasoby. Nigeria, 2023
Jedno z niewielu drzew w obozie dla osób wewnętrznie przesiedlonych w Mbawa. Degradacja środowiska i malejące opady deszczu zmniejszyły dostępną żyzną ziemię, powodując zwiększoną konkurencję o zasoby. Nigeria, 2023, zdjęcie: Kasia Strek/MSF

Nasze zespoły w Benue leczyły w 2023 roku ponad 1700 osób po przemocy seksualnej.

Po sześciu latach dostarczania medycznej pomocy humanitarnej osobom wewnętrznie przesiedlonym w stanie Benue w Nigerii podjęliśmy trudną decyzję o wycofaniu się. Działania związane z planowaniem rodziny oraz opieką seksualną i reprodukcyjną zakończą się z końcem lipca, a kompleksowa opieka nad przemocą seksualną i przemocą ze względu na płeć zakończy się w sierpniu.

Lekarze bez Granic w Nigerii

Lekarze bez Granic pracowali w Nigerii po raz pierwszy w 1996 roku. W 2022 roku zapewniliśmy 945 500 konsultacji medycznych, leczyliśmy 348 100 przypadków, przyjęliśmy 116 800 ludzi do szpitali.  

Jesteśmy obecni w ponad 10 stanach w kraju. Od połowy 2021 roku zwiększyliśmy skalę naszych działań na północnym zachodzie w zakresie leczenia niedożywienia. Obserwujemy tam rosnący, ale w dużej mierze ignorowany kryzys niedożywienia.  

Imiona zostały zmienione w celu ochrony tożsamości pacjentek.  

News

Lidia Bazualyeva pochodzi z Chersonia, zakończyła leczenie w ośrodku Lekarzy bez Granic, Ukraina 2024, zdjęcie: Fanny Hostettler/MSF

Ukraina: wsparcie zdrowia psychicznego po traumie wojennej

Więcej
Zdjęcie przedstawia pracownika Lekarzy bez Granic zajmującego się leczeniem diagnozowaniem i leczeniem gruźlicy

W leczeniu gruźlicy Europa zostaje w tyle

Więcej
Widok na zmilitaryzowaną granicę polsko-białoruską. Od listopada 2022 roku Lekarze bez Granic zapewniają pomoc medyczną uchodźcom na Podlasiu, we współpracy z aktywistami i innymi organizacjami społecznymi. Polska, 2024

Polska: strefa buforowa może utrudnić niesienie pomocy [OŚWIADCZENIE]

Więcej
Lekarze bez Granic. W Szpitalu Niepokalanego Poczęcia w Les Cayes pracownicy Lekarzy bez Granic prowadzą fizjoterapię dla pacjentów rannych w trzęsieniu ziemi, pomagając im odzyskać siłę i mobilność. Haiti, 2021

Barometr Humanitarny: Polacy wciąż chcą pomagać [RAPORT]

Więcej
Przesiedleni Palestyńczycy przenoszą się z Rafah do Chan Junus. Strefa Gazy, 2024

Strefa Gazy: nasila się izraelska ofensywa na Rafah 

Więcej
Szpital Nassera w Strefie Gazy, 2023

Strefa Gazy: zdrowie psychiczne pracowników medycznych 

Więcej
Shereen opowiedziała o strasznej drodze, jaką przebyła z trojgiem swoich dzieci z północnej Gazy. Strefa Gazy, 2024

Strefa Gazy: dewastacja opieki medycznej w Rafah [RAPORT]

Więcej
Widok na Dolmas 18, obszar Port-au-Prince, po walkach między grupami zbrojnymi a siłami policji. Haiti, 2024

Haiti: zwiększamy skalę działań w Port-au-Prince  

Więcej
Uchodźcy Rohingya rozmawiają na ulicy w obozie Cox’s Bazar. Bangladesz, 2023

Cox’s Bazar: codzienne życie w obiektywie Rohingya [GALERIA ZDJĘĆ]

Więcej
Palestyński oficer obrony cywilnej ranny w izraelskich atakach jest poddawany resuscytacji w szpitalu Al-Shifa w Strefie Gazy (16.10.2023).

Strefa Gazy: wystąpienie przed Radą Bezpieczeństwa ONZ

Więcej
Ludzie, którzy dotarli do Białorusi, pochodzą z różnych krajów, w tym z miejsc ogarniętych wojną domową oraz dotkniętych niestabilnością i przemocą. Białoruś, 2024

Białoruś: brutalne pobicia, zamykanie w obozach, pushbacki 

Więcej
Portret Charity Nyakio Kamau. Zdjęcie: Allan Gichigi

Pamiętam jednego małego chłopca – relacja Charity

Więcej
Z wtorku na środę, 20-21 lutego 2024 roku, podczas izraelskiej ofensywy w Al Mawasi (Chan Junus) w Strefie Gazy zginęło dwóch członków rodziny pracownika Lekarzy bez Granic, a sześć osób zostało rannych. Zdecydowanie potępiamy ten atak

Strefa Gazy: potępiamy atak na schronienie w Al Mawasi

Więcej
Około 200 osób z dwóch łodzi w niebezpieczeństwie zostało uratowanych rankiem 9 maja. Zaraz po akcji ratunkowej widzieliśmy libijską straż przybrzeżną nawigującą w bardzo bliskiej odległości od Geo Barents. Morze Śródziemne, 2022

Spójrz na moją twarz. Konsekwencje polityk migracyjnych UE [GALERIA ZDJĘĆ]  

Więcej
Lekarze bez Granic

Ludzkie koszty polityk migracyjnych UE 

Więcej

Śmierć, cierpienie, brak środków do życia: ludzkie koszty polityki migracyjnej UE [RAPORT]

Więcej