Meskerem Mulugeta (po prawej), położna, właśnie pomogła przy narodzinach zdrowego dziecka w szpitalu klinicznym w Al Dżunajnie. Sudan, sierpień 2025

Wojna w Sudanie 

© Moises Saman/Magnum Photos
Meskerem Mulugeta (po prawej), położna, właśnie pomogła przy narodzinach zdrowego dziecka w szpitalu klinicznym w Al Dżunajnie. Sudan, sierpień 2025

Zaktualizowano: 29.04.2026

Po tym, jak 15 kwietnia 2023 roku wybuchły walki między rządowymi Siłami Zbrojnymi Sudanu (SAF) a paramilitarnymi Siłami Szybkiego Wsparcia (RSF), brutalna wojna przeciwko ludziom trwa w Sudanie do dziś. Cierpienie w Sudanie to nie tylko kryzys humanitarny, lecz także kolektywna porażka polityczna na globalną skalę.

Wojna doprowadziła do jednego z największych kryzysów humanitarnych na świecie. Skrajna przemoc od trzech lat niszczy każdy aspekt życia w Sudanie. Według szacunków ok. 33,7 miliona ludzi potrzebuje pomocy humanitarnej (OCHA).  

Konsenkwencje medyczne tego konfliktu są katastrofalne i cofają sudański system ochrony zdrowia o całe dekady. Wzrasta liczba epidemii chorób zakaźnych, doszło do zapaści programu szczepień, rośnie poziom niedożywienia, a śmiertelność matek i dzieci niweczy wieloletnie, z trudem osiągnięte postępy. Ogromne zwiększenie pomocy humanitarnej jest niezbędne.      

Strony konfliktu i ich sojusznicy atakują i zabijają cywilów, jawnie lekceważąc międzynarodowe prawo humanitarne konfliktów zbrojnych. To musi ustać. Ci, którzy są odpowiedzialni, muszą podjąć natychmiastowe, konkretne kroki, aby zatrzymać cierpienie, chronić cywilów i zapewnić odpowiedzialność za trwające naruszenia.  

Zarówno SAF, jak i RSF atakowały podmioty zapewniające pomoc humanitarną i medyczną. Każdy atak lub utrudnianie pracy personelowi medycznemu, placówkom ochrony zdrowia lub organizacjom humanitarnym naraża życie ludzi i pozbawia społeczności dostępu do opieki, która jest im tak potrzebna.   

Od kwietnia 2023 roku ok. 13,6 miliona osób zostało przymusowo przesiedlonych. 9,1 miliona to osoby wewnętrznie przesiedlone, a 4,5 miliona to uchodźcy szukający bezpieczeństwa poza granicami kraju, głównie w Czadzie i Sudanie Południowym (OCHA). Niemal jedna piąta osób wewnętrznie przesiedlonych żyje w obozach, a 55% ma poniżej 18 lat.    

Zespoły Lekarzy bez Granic zapewniają wsparcie w zakresie m.in. chirurgii urazowej, medycyny ratunkowej, leczenia ran, fizjoterapii, opieki okołoporodowej i pediatrycznej, leczenia niedożywienia, podstawowej opieki zdrowotnej, szczepień oraz wsparcia w zakresie zdrowia psychicznego. Stawiamy latryny oraz zapewniamy wodę i żywność w obozach dla osób wewnętrznie przesiedlonych.

Prowadzimy działania w 9 na 18 stanów. Prowadzimy dwa szpitale i dwie przychodnie, wspieramy 13 szpitali oraz 17 podstawowych ośrodków zdrowia. 

W 2025 roku w Sudanie   

  • Zapewniliśmy ok.

    846 216

    konsultacji medycznych

  • Przeprowadziliśmy ok.

    3 614

    operacji i interwencji chirurgicznych

  • Przeprowadziliśmy ok.

    95 596

    hospitalizacji

Raport o przemocy seksualnej w Sudanie

– Przemoc seksualna jest cechą definiującą tego konfliktu. Nie ogranicza się do linii frontu, ale jest powszechna w społecznościach – powiedziała Ruth Kauffman, kierowniczka ds. pomocy medycznej w sytuacjach kryzysowych w Lekarzach bez Granic. – Ta wojna toczy się kosztem kobiet i dziewcząt. Przesiedlenia, załamanie się systemów wsparcia społecznego, brak dostępu do opieki zdrowotnej oraz głęboko zakorzenione nierówności płciowe pozwalają na kontynuację tych nadużyć w całym Sudanie. 

Amina (imię zmienione) uciekła z Al-Faszir, stolicy Darfuru Północnego. Sudan, 2026

RAPORT „Chcę Ci coś powiedzieć…: przetrwanie w obliczu kryzysu przemocy seksualnej w Darfurze”

W raporcie opisujemy powszechną, systematyczną przemoc seksualną w Darfurze Północnym i Południowym na obszarach objętych konfliktem oraz z dala od linii frontu. Dochodzi do niej na drogach i polach oraz w obozach dla osób przesiedlonych. Świadectwa osób, które doświadczyły przemocy seksualnej oraz dane pochodzące z projektów medycznych organizacji Lekarze bez Granic wskazują na wyraźne schematy powszechnej i systematycznej tej przemocy.

Chcemy uczulić, że zawarte w raporcie świadectwa mogą wywołać dyskomfort.

CZYTAJ RAPORT.

Lekarze bez Granic przed Radą Bezpieczeństwa ONZ  

Christopher Lockyear

13 marca 2025 roku Christopher Lockyear, sekretarz generalny Lekarzy bez Granic, alarmował Radę Bezpieczeństwa ONZ o katastrofalnej sytuacji humanitarnej w Sudanie. W imieniu organizacji wezwał do zatrzymania przemocy wobec ludności cywilnej i nowego zobowiązania do dostarczania pomocy ratującej życie.

– Podczas gdy na tej sali padają oświadczenia, cywile pozostają niewidoczni, niechronieni, bombardowani, pod oblężeniem, gwałceni, wysiedlani, pozbawiani żywności, opieki medycznej i godności – mówił Lockyear podczas wystąpienia przed Radą Bezpieczeństwa.  

Pomóż nieść pomoc ludziom w potrzebie, także w Sudanie  

Świadectwa kobiet, które doświadczyły przemocy

Kobiety i dziewczęta w regionie Darfuru w Sudanie są niemal nieustannie narażone na przemoc seksualną. Prawdziwa skala tego kryzysu pozostaje trudna do oszacowania, ponieważ dostęp do opieki jest ograniczony, a ludzie napotykają na bariery w szukaniu pomocy medycznej i dzieleniu się swoimi przeżyciami.

W tekście zamieściliśmy zanonimizowane świadectwa kobiet, które doświadczyły przemocy seksualnej. Uważamy, że nagłośnienie tych historii jest niezbędne. Chcemy uczulić, że materiały te zawierają drastyczne opisy i mogą wywołać dyskomfort.

Przeczytaj.

Dowiedz się więcej o Sudanie

Dwóch chłopców z Sudanu odpoczywa na skalistym wzgórzu z widokiem na rozległy obóz uchodźców Aboutengue, w którym schronienie znalazły dziesiątki tysięcy osób uciekających przed przemocą na tle etnicznym w Darfurze Zachodnim. Obóz, położony przy wschodniej granicy Czadu z Sudanem, stał się schronieniem po odnowieniu walk w 2023 roku, które zdewastowały miasta takie jak Al Dżunajna. Czad, lipiec 2025

Próbując przetrwać jutro. Fotoreportaż z Sudanu i Czadu

Aby rzucić światło na kryzys, który rozgrywa się z dala od kamer i pozostaje w dużej mierze nieobecny w mediach, nagradzany fotograf agencji Magnum, Moises Saman, udał się do Darfuru Zachodniego i wschodniego Czadu.

W obozie Daba Naira w Tawili rodziny żyją w tymczasowych schronieniach. Przeludnienie i brak materiałów wystawiają ludzi na ciągłe zagrożenia. Sudan, 2026

Sudan: masowe zbrodnie w Al-Faszir

Nasze zespoły w Tawili przygotowywały się na masowy napływ osób przesiedlonych i rannych, gdy 26 października, po 17 miesiącach duszącego oblężenia i ataków, Al-Faszir, stolica stanu Północny Darfur (położona 60 kilometrów od Tawili), została zajęta przez Siły Szybkiego Wsparcia (RSF).

29-letnia Anhar Hassan Mohammed Omar pracowała na 16-godzinnych zmianach, aby pokryć koszty leczenia i odżywiania od początku ciąży do dziewiątego miesiąca. W szpitalu klinicznym w Nijali przeszła cesarskie cięcie i otrzymała wszystkie niezbędne usługi medyczne. Sudan, 2024

Szokująca skala śmierci noworodków i kobiet w ciąży [RAPORT]

To jeden z najgorszych kryzysów zdrowia matek i dzieci, z jakimi mamy do czynienia.

Ludzie, uciekający przez przemocą w Sudanie, docierają do szpitala w mieście Adré w Czadzie. Działają w nim zespoły Lekarzy bez Granic i Ministerstwa Zdrowia. Sudan, Czad, 2023

Uciekając przed przemocą w Sudanie

Osoby, które zdołały dotrzeć do Czadu, dzielą się swoimi historiami.
© MSF/Mohammad Ghannam

Ślad po kuli w budynku Lekarzy bez Granic w Chartumie. Sudan, 2023

Ataki na personel i placówki medyczne

Potępiamy niedopuszczalne nękanie personelu oraz brutalne rabowanie i okupowanie placówek medycznych.
© MSF

Schron, w piwnicy domu gościnnego, w którym przebywali pracownicy Lekarzy bez Granic. Chartum, Sudan, 2023

Relacja z pierwszych dni konfliktu

Nasza pracowniczka dzieli się doświadczeniem dni spędzonych w schronie w ostrzeliwanym Chartumie.
© MSF/Camille Marquis