Wojna w Sudanie
Zaktualizowano: 29.04.2026
Po tym, jak 15 kwietnia 2023 roku wybuchły walki między rządowymi Siłami Zbrojnymi Sudanu (SAF) a paramilitarnymi Siłami Szybkiego Wsparcia (RSF), brutalna wojna przeciwko ludziom trwa w Sudanie do dziś. Cierpienie w Sudanie to nie tylko kryzys humanitarny, lecz także kolektywna porażka polityczna na globalną skalę.
Wojna doprowadziła do jednego z największych kryzysów humanitarnych na świecie. Skrajna przemoc od trzech lat niszczy każdy aspekt życia w Sudanie. Według szacunków ok. 33,7 miliona ludzi potrzebuje pomocy humanitarnej (OCHA).
Konsenkwencje medyczne tego konfliktu są katastrofalne i cofają sudański system ochrony zdrowia o całe dekady. Wzrasta liczba epidemii chorób zakaźnych, doszło do zapaści programu szczepień, rośnie poziom niedożywienia, a śmiertelność matek i dzieci niweczy wieloletnie, z trudem osiągnięte postępy. Ogromne zwiększenie pomocy humanitarnej jest niezbędne.
Strony konfliktu i ich sojusznicy atakują i zabijają cywilów, jawnie lekceważąc międzynarodowe prawo humanitarne konfliktów zbrojnych. To musi ustać. Ci, którzy są odpowiedzialni, muszą podjąć natychmiastowe, konkretne kroki, aby zatrzymać cierpienie, chronić cywilów i zapewnić odpowiedzialność za trwające naruszenia.
Zarówno SAF, jak i RSF atakowały podmioty zapewniające pomoc humanitarną i medyczną. Każdy atak lub utrudnianie pracy personelowi medycznemu, placówkom ochrony zdrowia lub organizacjom humanitarnym naraża życie ludzi i pozbawia społeczności dostępu do opieki, która jest im tak potrzebna.
Od kwietnia 2023 roku ok. 13,6 miliona osób zostało przymusowo przesiedlonych. 9,1 miliona to osoby wewnętrznie przesiedlone, a 4,5 miliona to uchodźcy szukający bezpieczeństwa poza granicami kraju, głównie w Czadzie i Sudanie Południowym (OCHA). Niemal jedna piąta osób wewnętrznie przesiedlonych żyje w obozach, a 55% ma poniżej 18 lat.
Zespoły Lekarzy bez Granic zapewniają wsparcie w zakresie m.in. chirurgii urazowej, medycyny ratunkowej, leczenia ran, fizjoterapii, opieki okołoporodowej i pediatrycznej, leczenia niedożywienia, podstawowej opieki zdrowotnej, szczepień oraz wsparcia w zakresie zdrowia psychicznego. Stawiamy latryny oraz zapewniamy wodę i żywność w obozach dla osób wewnętrznie przesiedlonych.
Prowadzimy działania w 9 na 18 stanów. Prowadzimy dwa szpitale i dwie przychodnie, wspieramy 13 szpitali oraz 17 podstawowych ośrodków zdrowia.
W 2025 roku w Sudanie
Raport o przemocy seksualnej w Sudanie
– Przemoc seksualna jest cechą definiującą tego konfliktu. Nie ogranicza się do linii frontu, ale jest powszechna w społecznościach – powiedziała Ruth Kauffman, kierowniczka ds. pomocy medycznej w sytuacjach kryzysowych w Lekarzach bez Granic. – Ta wojna toczy się kosztem kobiet i dziewcząt. Przesiedlenia, załamanie się systemów wsparcia społecznego, brak dostępu do opieki zdrowotnej oraz głęboko zakorzenione nierówności płciowe pozwalają na kontynuację tych nadużyć w całym Sudanie.

RAPORT „Chcę Ci coś powiedzieć…: przetrwanie w obliczu kryzysu przemocy seksualnej w Darfurze”
W raporcie opisujemy powszechną, systematyczną przemoc seksualną w Darfurze Północnym i Południowym na obszarach objętych konfliktem oraz z dala od linii frontu. Dochodzi do niej na drogach i polach oraz w obozach dla osób przesiedlonych. Świadectwa osób, które doświadczyły przemocy seksualnej oraz dane pochodzące z projektów medycznych organizacji Lekarze bez Granic wskazują na wyraźne schematy powszechnej i systematycznej tej przemocy.
Chcemy uczulić, że zawarte w raporcie świadectwa mogą wywołać dyskomfort.
Lekarze bez Granic przed Radą Bezpieczeństwa ONZ

13 marca 2025 roku Christopher Lockyear, sekretarz generalny Lekarzy bez Granic, alarmował Radę Bezpieczeństwa ONZ o katastrofalnej sytuacji humanitarnej w Sudanie. W imieniu organizacji wezwał do zatrzymania przemocy wobec ludności cywilnej i nowego zobowiązania do dostarczania pomocy ratującej życie.
– Podczas gdy na tej sali padają oświadczenia, cywile pozostają niewidoczni, niechronieni, bombardowani, pod oblężeniem, gwałceni, wysiedlani, pozbawiani żywności, opieki medycznej i godności – mówił Lockyear podczas wystąpienia przed Radą Bezpieczeństwa.
Pomóż nieść pomoc ludziom w potrzebie, także w Sudanie
Świadectwa kobiet, które doświadczyły przemocy
Kobiety i dziewczęta w regionie Darfuru w Sudanie są niemal nieustannie narażone na przemoc seksualną. Prawdziwa skala tego kryzysu pozostaje trudna do oszacowania, ponieważ dostęp do opieki jest ograniczony, a ludzie napotykają na bariery w szukaniu pomocy medycznej i dzieleniu się swoimi przeżyciami.
W tekście zamieściliśmy zanonimizowane świadectwa kobiet, które doświadczyły przemocy seksualnej. Uważamy, że nagłośnienie tych historii jest niezbędne. Chcemy uczulić, że materiały te zawierają drastyczne opisy i mogą wywołać dyskomfort.
