Lekarze bez Granic wzywają do zapewniania pomocy potrzebującym na granicy białoruskiej
Militaryzacja, ograniczenia w dostępie do pomocy humanitarnej, szkodliwe narracje wobec migrantów, zmiany prawne dotyczące użycia broni palnej – w przeddzień posiedzenia Senatu, na którym procedowana ma być ustawa o użyciu broni palnej na granicy polsko-białoruskiej* Lekarze bez Granic wskazują na poważne ograniczenia w niesieniu ratującej życie pomocy potrzebującym jej ludziom. Organizacja przestrzega przed możliwymi dramatycznymi skutkami nowej regulacji.
Warszawa, 23 lipca 2024 roku
Lekarze bez Granic są zaniepokojeni postępującą militaryzacją granicy polsko-białoruskiej, ograniczeniami w dostępie do strefy buforowej oraz proponowanymi zmianami prawnymi w zakresie użycia broni palnej przez służby mundurowe. Środki te doprowadzą do dalszego pogorszenia sytuacji humanitarnej na granicy, z wysokim ryzykiem normalizacji użycia śmiercionośnej broni, z potencjalnie dramatycznymi, zagrażającymi życiu konsekwencjami dla osób poszukujących ochrony na granicy.
Tylko jedna organizacja z upoważnieniem
– Tylko jedna organizacja – Lekarze bez Granic – została upoważniona do interwencji w strefie buforowej. Pozwolenie to jest jedynie czasowe i dotyczy niewielkiej części strefy. Zakaz ten działa jak opaska na oczy. Nie wiemy, co dzieje się w gęsto zalesionym obszarze między Polską a Białorusią. Nie możemy pomóc ludziom, których nie widzimy – mówi Andreas Spaett, szef działań humanitarnych Lekarzy bez Granic w Polsce. – Wszystkie osoby poszukujące ochrony w Polsce powinny być traktowane w sposób ludzki i godny. Należy zapewnić dostęp wszystkim organizacjom humanitarnym.
Do 23 lipca, pomimo oficjalnych próśb o nieograniczony i niezależny dostęp do całego terytorium regionu przygranicznego, Lekarze bez Granic otrzymali pozwolenie na wjazd tylko do niewielkiej części strefy buforowej na ograniczony okres 30 dni. Pracownicy humanitarni i wolontariusze innych organizacji społecznych, którzy stanowią integralną część pomocy humanitarnej na granicy, nie otrzymali dostępu do świadczenia pomocy humanitarnej i są narażeni na zwiększone ryzyko kryminalizacji.
Bez dostępu organizacji społecznych do strefy buforowej pilne potrzeby nie zostaną zaspokojone. W ciągu ostatniego miesiąca Lekarze bez Granic nieśli pomoc osobom cierpiącym na skrajne wyczerpanie, infekcje żołądkowo-jelitowe i urazy związane z przemocą (w tym głębokie skaleczenia, siniaki, podejrzenia złamań). Biorąc pod uwagę ekstremalne warunki doświadczane w strefie przygranicznej, w tym na obszarze między Polską a Białorusią, wszystkie wyżej wymienione schorzenia mogą prowadzić do szybkiego pogorszenia stanu zdrowia ludzi i mogą zagrażać życiu, jeśli nie otrzymają na czas pomocy i opieki medycznej. Ostatnie zmiany, w tym zakaz wstępu do strefy przygranicznej, będą miały konsekwencje zagrażające życiu osób, które nie będą w stanie uzyskać niezbędnej pomocy humanitarnej i medycznej.
Potrzebne zapewnienie dostępu do pomocy
Biorąc pod uwagę powyższe obawy humanitarne i medyczne, Lekarze bez Granic wzywają polskie władze do fundamentalnej zmiany obecnego kursu i podjęcia wszelkich niezbędnych środków w celu zapewnienia, że osoby poszukujące ochrony w Polsce będą traktowane w sposób humanitarny i godny. Obejmuje to:
1. Zapewnienie wszystkim potrzebującym dostępu do pomocy humanitarnej, opieki medycznej i procedur azylowych;
2. Zapewnienia niezależnego dostępu organizacji humanitarnych i społecznych do całego obszaru przygranicznego, w tym strefy buforowej, co jest niezbędne do zapewnienia pomocy ratującej życie potrzebującym osobom;
3. Ponowne rozpatrzenie zmian prawnych, które stwarzają ryzyko dalszej legitymizacji stosowania brutalnych praktyk na granicy;
4. Położenie kresu szkodliwym narracjom związanym z działalnością humanitarną i dehumanizującym osoby poszukujące ochrony.
*Przyjęty przez Sejm rządowy projekt „Ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu usprawnienia działań Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Policji oraz Straży Granicznej na wypadek zagrożenia bezpieczeństwa państwa”.
