Widok na zmilitaryzowaną granicę polsko-białoruską. Od listopada 2022 roku Lekarze bez Granic zapewniają pomoc medyczną uchodźcom na Podlasiu, we współpracy z aktywistami i innymi organizacjami społecznymi. Polska, 2024
© Jakub Jasiukiewicz/MSF
Widok na zmilitaryzowaną granicę polsko-białoruską. Od listopada 2022 roku Lekarze bez Granic zapewniają pomoc medyczną uchodźcom na Podlasiu, we współpracy z aktywistami i innymi organizacjami społecznymi. Polska, 2024

Konsekwencje przemocy na granicy polsko-białoruskiej [RAPORT]

Od 2021 roku zmiany legislacyjne w Polsce coraz bardziej naruszają prawa osób ubiegających się o azyl, czego kulminacją jest propozycja zawieszania prawa do ubiegania się o azyl dla niektórych grup. Od listopada 2022 roku Lekarze bez Granic są świadkami stałego wzrostu militaryzacji i przemocy stosowanej wobec osób poszukujących bezpieczeństwa w Polsce.

4 lutego Lekarze bez Granic zabiorą głos w polskim parlamencie, przedstawiając to, czego personel medyczny był świadkiem w ciągu ponad dwóch lat na granicy. Lekarze bez Granic wzywają Polskę i wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej do pilnej zmiany kursu: do ochrony prawa do ubiegania się o azyl terytorialny i zaprzestania narażania życia ludzi szukających schronienia w UE. Zbyt długo ustawodawstwo przekładało się na przemoc fizyczną wobec bezbronnych osób poszukujących bezpieczeństwa.

Przemoc na granicy: dwa lata doświadczeń Lekarzy bez Granic

Od listopada 2022 roku do listopada 2024 roku Lekarze bez Granic leczyli 442 osoby uwięzione w puszczy na granicy polsko-białoruskiej. Około 50 procent z nich cierpiało z powodu urazów fizycznych związanych z przemocą. Ich obrażenia były spowodowane pobiciem, ugryzieniem przez psa, gumowymi kulami, drutem kolczastym. Oprócz przemocy, ponad połowa pacjentów cierpiała na odmrożenia, stopę okopową lub hipotermię z powodu długotrwałego narażenia na trudne warunki. Inne schorzenia obejmowały infekcje, odwodnienie, wyczerpanie, urazy psychiczne, głębokie skaleczenia i złamania związane ze wspinaczką lub upadkiem z zapory granicznej.

Raport „UWIĘZIENI POMIĘDZY GRANICAMI”

Zagrażające życiu konsekwencje zwiększonej militaryzacji i przemocy na granicy polsko-białoruskiej.

CZYTAJ RAPORT.

Skutki odmawiania prawa do ochrony i pomocy

Ustawy przyjęte w 2021 i 2024 roku przyznały dodatkowe uprawnienia straży granicznej i żołnierzom, umożliwiając im niemal całkowitą swobodę w odmawianiu ludziom azylu bez należytego procesu. W niektórych przypadkach doprowadziło to do rozdzielenia rodzin. Pomimo zapewnień o pomocy humanitarnej dla migrantów i uchodźców, Lekarze bez Granic i inne organizacje napotykają na ograniczenia ze strony polskich władz.

Pracownicy humanitarni i wolontariusze organizacji społecznych, którzy odgrywają kluczową rolę w udzielaniu pomocy humanitarnej na granicy, nie mają dostępu do strefy buforowej i są narażeni na rosnące ryzyko kryminalizacji. W rezultacie duża część krytycznego obszaru jest niedostępna dla pomocy humanitarnej i medycznej, również tej niesionej przez Lekarzy bez Granic.

Tymczasem polski rząd proponuje jeszcze surowsze przepisy, które nie tylko nie poprawią tych polityk i praktyk, ale umożliwią zawieszenie prawa do ubiegania się o azyl dla niektórych grup.

– Nowe i szeroko zakrojone propozycje zawieszenia prawa do azylu są nie do przyjęcia. Polski rząd i białoruskie władze muszą uznać, że są to istoty ludzkie, a nie pionki wykorzystywane do celów politycznych. System w obecnym kształcie wpycha osoby poszukujące schronienia w długotrwały cykl przemocy, bez możliwości skorzystania z pomocy. Ludzie ci absolutnie nie mają się do kogo zwrócić – mówi Uriel Mazzoli, szef działań humanitarnych Lekarzy bez Granic w Polsce.

Konieczna zmiana kierunku europejskich polityk migracyjnych

Obecnie Polska sprawuje prezydencję w Radzie Unii Europejskiej, a ostatnie przepisy azylowe zostały poparte w publicznych oświadczeniach przez Komisję Europejską. Odkąd tak zwany „kryzys migracyjny” rozpoczął się w Europie w 2015 roku, instytucje UE i państwa członkowskie systematycznie niszczyły podstawy azylu w UE. Zamiast tego wprowadzono politykę powstrzymywania w krajach trzecich, wypychania i przemocy na granicach.

Odczłowieczająca retoryka, charakteryzująca migrantów i uchodźców jako zagrożenie, była kluczem do wspierania tej polityki. Koncepcja „wojny hybrydowej”, do której odwołują się polscy i unijni urzędnicy, w odniesieniu do osób przekraczających granicę z Białorusi do Polski, jest jednym z najwyraźniejszych tego przykładów.

Podczas polskiej prezydencji w Radzie UE, Polska ma okazję wykazać się przywództwem w przedkładaniu ludzkiego życia i humanitarnych zobowiązań azylowych nad polityczną walutę. Od 2015 roku zespoły Lekarzy bez Granic są świadkami kolosalnej porażki państw członkowskich i instytucji UE w zaspokajaniu potrzeb migrantów i uchodźców, konsekwentnie wybierając przemoc i powstrzymywanie zamiast humanitarnej polityki azylowej. Polska musi zapewnić potrzebującym ludziom dostęp do sprawiedliwych procedur azylowych i pomocy humanitarnej.

News

Zespół Lekarzy bez Granic przeprowadza szkolenie z reagowania na sytuacje kryzysowe w szpitalu w Łodzi. Polska, 2026
Polska

Polska: wzmacniamy gotowość szpitali na sytuacje kryzysowe  

Więcej
Logo Lekarzy bez Granic
Palestyna

Dwa lata od arbitralnego zatrzymania dr Obeid musi być uwolniony 

Więcej
Demokratyczna Republika Konga

DRK: restrykcyjne środki utrudniają udzielanie opieki w następstwie przemocy seksualnej 

Więcej
Palestyński oficer obrony cywilnej ranny w izraelskich atakach jest poddawany resuscytacji w szpitalu Al-Shifa. 16.10.2023, Strefa Gazy
Palestyna

Strefa Gazy: trzy lata niszczenia warunków życia 

Więcej
Pracowniczka sięga po leki we wspieranej przez Lekarzy bez Granic aptece w ośrodku zdrowia w mieście Darajja. Syria, 2025

Oporność lekowa na wojnie

Więcej
Logo Lekarzy bez Granic
Palestyna

Oświadczenie w sprawie decyzji izraelskiego wojska o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie zabójstw i ranienia Lekarzy bez Granic

Więcej
Podczas wizyty kontrolnej w kprzychodni Lekarzy bez Granic w mieście Gaza Ibtihal, fizjoterapeutka, dokonuje korekty trójwymiarowej maski Salam, aby lepiej dopasować ją do twarzy w miarę gojenia się oparzeń. Strefa Gazy, 2026
Palestyna

Strefa Gazy: to nie jest zawieszenie broni

Więcej
Kiedy półtoramiesięczna Osmania dostał gorączki i miała problemy z oddychaniem, jej mama, Islamia, zabrała ją do prywatnego lekarza. Jej stan niestety się nie poprawił. Potem u Osmanii zdiagnozowano ciężkie ostre niedożywienie i przyjęto ją do naszego stacjonarnego ośrodka żywienia terapeutycznego przy szpitalu Boost. Afganistan, 2026
afganistan

Afganistan: rekordowe liczby dzieci z niedożywieniem

Więcej
Logo Lekarzy bez Granic
Palestyna

Oświadczenie na temat arbitralnie zatrzymanych przez Izrael palestyńskich pracowników medycznych

Więcej
Strażacy gaszą pożar po ostrzale Chersonia przez siły rosyjskie. Ukraina, 2023
ukraina

Ukraina: karetki pod atakami dronów [RAPORT]

Więcej

Pracuj z nami w terenie: webinar dla pediatrów już 2 czerwca! 

Więcej
Personel Lekarzy bez Granic w Brukseli przechodzi szkolenie na temat eboli przed wyjazdem do pracy przy epidemii. Belgia, 2026
Demokratyczna Republika Konga

Demokratyczna Republika Konga: co wiemy o epidemii eboli?

Więcej
Dostawa pomocy – 3000 sztuk środków ochrony indywidualnej oraz zaopatrzenie medyczne – jest ładowana do ciężarówki Lekarzy bez Granic w Bunii, stolicy Ituri. Demokratyczna Republika Konga, 2026
Demokratyczna Republika Konga

Demokratyczna Republika Konga: przygotowania do odpowiedzi na epidemię eboli 

Więcej
Mohammed Shehada, pracownik organizacji Lekarze bez Granic i kierownik ds. opieki pielęgniarskiej w szpitalu Al-Helou w mieście Gaza na Okupowanych Terytoriach Palestyńskich, sprawdza stan noworodka z niską masą ciała leżącego w inkubatorze. Gaza, kwiecień 2026
Palestyna

Strefa Gazy: katastrofalne skutki niedożywienia

Więcej
Ciężko zniszczony szpital Al Shifa w mieście Gaza. Strefa Gazy, luty 2025

W konfliktach zbrojnych coraz częściej atakowana jest ochrona zdrowia  

Więcej
Klinika Mobilna Lekarzy Bez Granic zapewnia pomoc po ataku na budynek mieszkalny w Dnieprze

Wspólne wezwanie MKCK, WHO i Lekarzy bez Granic w sprawie rezolucji 2286 

Więcej