Polska: zawieszenie prawa do azylu będzie miało śmiertelne konsekwencje

Lekarze bez Granic publikują stanowisko wobec projektu Ustawy o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 

Jako Lekarze bez Granic, międzynarodowa, niezależna medyczna organizacja humanitarna, wyrażamy głębokie zaniepokojenie przedstawionym przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji projektem Ustawy o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 

Od listopada 2022 roku niesiemy humanitarną pomoc medyczną na pograniczu polsko-białoruskim. W ciągu ostatnich dwóch lat byliśmy tam naocznymi świadkami tragicznych skutków legalizacji pushbacków, zwiększonej militaryzacji i ograniczenia dostępu do pomocy humanitarnej. Medycy Lekarzy bez Granic zapewnili w tym okresie pomoc medyczną 442 migrantom, często docierając do osób, które po wielogodzinnej wędrówce utknęły w gęstym lesie, w zagrażających zdrowiu i życiu warunkach. Ponad połowa z 200 pacjentów i pacjentek, którym udzieliliśmy pomocy w samym 2024 roku, opowiada o przemocy ze strony i polskich i białoruskich służb. 

Jednocześnie obserwujemy postępującą, dehumanizacyjną narracją w debacie o uchodźcach, również ze strony polityków, wymierzoną w osoby poszukujące ochrony.  

Teraz polski rząd planuje wprowadzenie do porządku prawnego możliwości zawieszenia procedury azylowej. Przypominamy, że możliwość ubiegania się o ochronę pozostaje dla wielu osób migrujących jedynym sposobem zapewnienia sobie bezpieczeństwa. Odebranie tej możliwości będzie poważnym złamaniem praw człowieka i przepisów międzynarodowego prawa uchodźczego.  

Zawieszanie prawa do azylu narazi migrujące osoby na przebywanie w zagrażających zdrowiu i życiu warunkach, eskalację przemocy oraz brutalne pushbacki. Zmusi ludzi szukających bezpieczeństwa na terenie Polski do powrotu na Białoruś, gdzie będą narażeni na dalszą przemoc, w tym wykorzystywanie seksualne, napaści fizyczne, niszczenie mienia i inne naruszenia. Dostęp do pomocy medycznej stanie się jeszcze trudniejszy, ponieważ strach przed pushbackiem lub zatrzymaniem zniechęca chorych do szukania koniecznej pomocy w szpitalu. Wiemy to z praktyki. 

Apelujemy o wstrzymanie prac nad projektem ustawy i przeprowadzenie rzetelnych konsultacji społecznych z udziałem ekspertów, które pozwolą na wypracowanie rozwiązań zgodnych z przyjętymi przez Polskę zobowiązaniami międzynarodowymi oraz zaprzestanie ze strony władz narracji dehumanizującej migrantów.