Operacja w szpitalu Al Aqsa (29.11.2023). Strefa Gazy, 2023
© Mohammed ABED
Operacja w szpitalu Al Aqsa (29.11.2023). Strefa Gazy, 2023

Strefa Gazy

Zaktualizowano: 12.07.2024

W Strefie Gazy, jednym z najgęściej zaludnionych miejsc na świecie, chroniczny kryzys humanitarny zmienił się w katastrofę. Od wybuchu wojny między Hamasem a Izraelem ciężki ostrzał i naloty zniszczyły dużą część Gazy. 

Jesteśmy świadkami nowej, przerażającej fazy konfliktu, który trwał od dekad. Gdy 7 października 2023 roku Hamas zaatakował Izrael, w odpowiedzi Izrael rozpoczął zmasowane ataki na Strefę Gazy.  

Wojna przynosi wiele ofiar śmiertelnych i rannych. Nigdzie w Strefie Gazy nie jest bezpiecznie. 

Ataki na placówki medyczne i infrastrukturę cywilną doprowadzają do załamania się systemu opieki zdrowotnej w Strefie Gazy w sytuacji, w której potrzeby medyczne ludzi dramatycznie rosną.    

Ponad 1,9 miliona osób w Strefie Gazy, 90 procent mieszkańców, zostało przymusowo przesiedlonych. Ludzie żyją w skrajnie trudnych warunkach, wiele osób śpi na ulicach lub na otwartych przestrzeniach.  

Lekarze bez Granic wzywają do natychmiastowego, trwałego zawieszenia broni, aby zapobiec dalszym ofiarom śmiertelnym w Strefie Gazy oraz przywrócić i zwiększyć dostawy pomocy humanitarnej.  

 

Sytuacja w Strefie Gazy 

Kryzys humanitarny w Strefie Gazy osiągnął katastrofalne rozmiary. Masowe ataki Izraela na Strefę Gazy doprowadziły do zniszczenia budynków i całych dzielnic na północy, zamieniając je w gruzy i zgliszcza. Intensywne działania wojskowe objęły również środkową i południową część Strefy Gazy, sprawiając, że nigdzie nie jest bezpiecznie.   

Siły izraelskie nadal przeprowadzają szeroko zakrojone ataki, które nieproporcjonalnie uderzają w ludność cywilną. Palestyńczycy w Strefie Gazy cierpią z powodu niszczycielskiej kampanii wojskowej. 

Od początku wojny zginęło ponad 38 000 osób, ponad 88 000 ludzi zostało rannych. Według szacunków ponad 10 000 osób może znajdować się pod gruzami. (lokalne władze medyczne, OCHA, 10.07.2024) 

Sytuacja humanitarna w Strefie Gazy jest tragiczna. Ponad 1,9 miliona, 90 procent całej populacji Gazy, musiało opuścić swoje domy. Większość osób została wypchnięta na południe Strefy.  Ludzie w Strefie Gazy żyją w skrajnie trudnych warunkach, wiele osób śpi na ulicach lub na otwartych przestrzeniach. Dostęp do żywności i wody pitnej jest niebezpiecznie ograniczony, nie ma elektryczności i panują bardzo złe warunki higieniczne.    

Ze względu na przeludnienie i złe warunki sanitarne odnotowano znaczny wzrost zachorowań na niektóre choroby, takie jak biegunka, ostre infekcje dróg oddechowych, infekcje skóry i choroby związane z higieną, takie jak wszawica. 

Północna część Strefy Gazy jest od miesięcy w dużej mierze odcięta od pomocy. Ludzie próbują przetrwać przy minimalnych zasobach żywności, wody i środków medycznych. Całe dzielnice zostały zbombardowane i zniszczone.   

Lekarze bez Granic mają ograniczony ogląd całościowej sytuacji humanitarnej i zdrowotnej na północy. Kilku naszych pracowników, którzy wciąż pozostają na północy, przekazują nam, że doświadczają katastrofalnego braku żywności i wody.   

System opieki zdrowotnej załamał się. Jedynie 13 na 36 szpitali jest otwartych, przy czym działają jedynie częściowo. (WHO, dane z 10.07.2024 roku). Od 7 października do 29 maja 2024 roku WHO odnotowało w Strefie Gazy 464 ataków na ochronę zdrowia. 

Ostatnie otwarte szpitale działają przy bardzo ograniczonych zasobach, często nie mogąc przyjmować nowych pacjentów z powodu braku materiałów medycznych i leków, paliwa, żywności i wody. Personel medyczny pracujący w Strefie Gazy jest całkowicie wyczerpany i robi, co może w niemożliwych warunkach.   

Od 7 października 2023 r. nasze zespoły medyczne i pacjenci byli zmuszeni do ewakuacji z 14 różnych placówek medycznych w Strefie Gazy po tym, jak znalazły się pod ostrzałem czołgów, artylerii, myśliwców, snajperów i wojsk lądowych lub zostały objęte nakazem ewakuacji.   

21 listopada 2023 roku, w ataku na szpital Al-Awda, zginęło trzech lekarzy, w tym dwóch pracowników Lekarzy bez Granic: dr Mahmoud Abu Nujail i dr Ahmad Al Sahar.  

W wyniku nakazów ewakuacyjnych nałożonych na różne obszary Rafah oraz intensywnych działań wojskowych zespoły Lekarzy bez Granic musiały zawiesić działania w: szpitalu Al-Najjar, Indonezyjskim szpitalu polowym w Rafah, klinice Al-Shaboura w Rafah, punkcie stabilizacji urazów w Rafah oraz w ośrodku podstawowej opieki medycznej w Al Mawasi.

Na początku lipca w następstwie nakazu ewakuacji obszarów miasta Gaza nasz zespół tymczasowo zamknął przychodnię w mieście.  

Trwająca izraelska ofensywa na Rafah sprawia, że dostarczanie pomocy humanitarnej i zapewnianie opieki medycznej są prawie niemożliwe. Zamknięcie przejścia granicznego w Rafah doprowadziło do niebezpiecznego zmniejszenia zapasów paliwa, żywności, leków i wody. Potrzeba dostarczenia większej ilości pomocy i zaopatrzenia do Strefy Gazy staje się coraz bardziej rozpaczliwie pilna. 

Przy malejących zasobach bezpiecznej żywności, czystej wody i usług zdrowotnych oraz bez odpowiedniego schronienia, dzieci i dorośli, w tym osoby starsze i niepełnosprawne są szczególnie narażeni na choroby.  

Lekarze bez Granic mają ograniczony wgląd w całościową sytuację żywieniową w Gazie, ale nasze zespoły uważnie monitorują sytuację żywieniową w ramach prowadzonych projektów.   

Od stycznia do lutego przebadaliśmy ponad 2410 osób pod kątem niedożywienia w naszym ośrodku zdrowia w Al Mawasi i klinice Al Shaboura w Rafah (obie placówki musieliśmy zamknąć w następstwie inwazji na Rafah). W tym okresie stwierdziliśmy 47 przypadków umiarkowanego ostrego niedożywienia (moderate acute malnutrition, MAM) i 16 przypadków ciężkiego ostrego niedożywienia (severe acute malnutrition, SAM) wśród dzieci poniżej 5 roku życia.   

Od marca do 10 kwietnia nasze zespoły w klinice Al Martyrs przebadały 1450 dzieci pod kątem niedożywienia. 23 z nich miało ciężkie ostre niedożywienie, a 42 – umiarkowane ostre niedożywienie.  

Ci z naszych pracowników, którzy pozostali na północy, informują, że sytuacja żywieniowa jest katastrofalna. 

W obliczu prowadzonej przez izraelski rząd polityki celowego pozbawiania ludności Strefy Gazy żywności i wody, ludzie mierzą się z katastrofalnym brakiem żywności. IPC (Integrated Food Security Phase Classification, Klasyfikacja Faz Bezpieczeństwa Żywnościowego) opublikowało raport ostrzegający przed wysokim niebezpieczeństwem głodu. Obserwujemy skutki powszechnego braku bezpieczeństwa żywnościowego. 

Od początku wojny sześciu pracowników Lekarzy bez Granic zginęło w Strefie Gazy.   

Technik laboratoryjny, Mohammed Al Ahel, został zabity w nalocie wraz z rodziną w październiku 2023 roku.   

Pielęgniarz-wolontariusz, Alaa Al-Shawa, został zastrzelony podczas ewakuacji konwoju Lekarzy bez Granic w listopadzie 2023 roku.   

Lekarze dr Mahmoud Abu Nujaila i dr Ahmad Al Sahar zostali zabici w ataku na szpital Al-Awda w listopadzie 2023 roku.   

Reem Abu Lebdeh, związana z Lekarzami bez Granic w Wielkiej Brytanii była pracowniczka w Gazie została najprawdopodobniej zabita wraz z rodziną w grudniu 2023 roku w ich domu w Chan Junus.  

Liczni członkowie rodzin pracowników Lekarzy bez Granic zostali zabici. 

20 lutego 2024 roku siły izraelskie ostrzelały schronienie Lekarzy bez Granic. Zginęło wtedy dwóch członków rodzin naszych pracowników.   

Działania Lekarzy bez Granic

Z powodu kurczącej się przestrzeni humanitarnej dostarczanie pomocy humanitarnej na miejscu staje się coraz trudniejsze. Działania wojenne wokół różnych szpitali, blokady i nakazy ewakuacji ograniczają naszą możliwość zapewniania pomocy medycznej i spychają nasze zespoły na coraz mniejszy obszar.

Lekarze bez Granic prowadzą obecnie działania w dwóch szpitalach: szpitalu Al Aqsa oraz szpitalu Nassera. Prowadzimy Prowadzimy również działania w ośmiu placówkach medycznych.

Nasze zespoły w Gazie liczą łącznie ponad 500 osób. Od listopada 2024 roku personel palestyński jest wspierany przez zespół międzynarodowy liczący 25-30 osób.    

Nasze zespoły zapewniają opiekę chirurgiczną, leczenie ran, fizjoterapię, opiekę poporodową, podstawową opiekę medyczną, wsparcie w zakresie zdrowia psychicznego. 

Od października 2023 roku nasze zespoły w Strefie Gazy przeprowadziły 4 300 operacji i 10 700 indywidualnych konsultacji z zakresu zdrowia psychicznego oraz 53 400 razy opatrzyły rany. Zapewniliśmy także 2,4 mln litrów wody chlorowanej.  

Do końca maja 2024 roku byliśmy w stanie dostarczyć do Strefy Gazy 73 ciężarówki przez przejście graniczne w Rafah.

Przejście graniczne w Rafah, dawniej główny funkcjonalny punkt wjazdu dla podmiotów humanitarnych, jest zamknięte od początku maja. Dostarczanie zaopatrzenia do Strefy Gazy jest jednak niezwykle trudne ze względu na bariery administracyjne, ograniczenia w przemieszczaniu się i brak możliwości przekraczania granicy. Nasze zespoły nie były w stanie dostarczyć żadnych środków medycznych do Strefy Gazy od końca kwietnia. 

W Hebronie, Nablusie i Dżeninie zapewniamy opiekę w nagłych wypadkach, podstawową opiekę zdrowotną (za pośrednictwem klinik mobilnych) oraz opiekę w zakresie zdrowia psychicznego. 

Lekarze bez Granic po raz pierwszy prowadzili działania w Palestynie w 1988 roku.   

W 2022 roku nasze zespoły liczyły 367 pracowników (pełnych etatów). Zapewniliśmy wtedy 137 000 konsultacji medycznych oraz przeprowadziliśmy 2870 zabiegów i operacji chirurgicznych.   

Wezwania Lekarzy bez Granic

Wzywamy do natychmiastowego zawieszenia broni, zaprzestania masowego rozlewu krwi i masowych ataków na Strefę Gazy przez Izrael, aby uniknąć dalszych śmierci i umożliwić zwiększenie skali pomocy humanitarnej w Strefie Gazy. Cierpienie ludzi uwięzionych w Gazie trudno jest opisać słowami. 

Bez natychmiastowego i trwałego zawieszenia broni oraz zapewnienia znaczącej pomocy humanitarnej, nadal będzie ginąć coraz więcej ludzi. 

22 lutego 2024 roku sekretarz generalny Lekarzy bez Granic, Christopher Lockyear, wystąpił przed Radą Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych. W swoim wystąpieniu przekazał, co nasze zespoły widzą w Strefie Gazy oraz wzywał do natychmiastowego, trwałego zawieszenia broni w Strefie Gazy.   

– Dzisiejsza odpowiedź humanitarna w Strefie Gazy jest iluzją – wygodną iluzją, która utrwala narrację, że ta wojna jest prowadzona zgodnie z prawem międzynarodowym – mówił Christopher Lockyear.   

Przeczytaj całość wystąpienia w języku polskim. 

 W ciągu ostatnich miesięcy placówki opieki zdrowotnej zostały poddane nakazom ewakuacji i były wielokrotnie atakowane i oblegane. Personel medyczny i pacjenci byli aresztowani, wykorzystywani i zabijani podczas opieki nad pacjentami.     

Wzywamy do ochrony ludności cywilnej oraz placówek medycznych po obu stronach i przez cały czas. Osoby ranne i chore muszą otrzymać pomoc medyczną. Personel medyczny oraz placówki medyczne muszą być chronione. Szpitale i karetki nie mogą być celami.     

Ludzie muszą mieć zapewniony bezpieczny dostęp do podstawowych artykułów i potrzeb: wody, żywności, placówek medycznych. Podstawowe zaopatrzenie humanitarne – leki, sprzęt medyczny, żywność, paliwo, woda – musi być dopuszczone do Strefy Gazy. W tym celu przejście graniczne w Rafah musi być otwarte.  

Wszelkie dostawy wpuszczone do Gazy do tej pory były znikome w porównaniu z ogromnymi potrzebami w miejscu, które było objęte blokadą od ponad piętnastu lat i było w znacznym stopniu zależne od pomocy zagranicznej jeszcze przed tą wojną.   

Powtarzające się przymusowe przesiedlenia ludności i ataki Izraela na gęsto zaludnione obszary, nawet te określone jako „bezpieczne” lub „strefy humanitarne”, ukazują brak prawdziwego bezpieczeństwa w Strefie Gazy. Instrumentalizacja pomocy w celu stworzenia iluzji bezpieczeństwa i utrzymania minimalnego poziomu wsparcia w tych strefach, a także w celu utrzymania pozorów przestrzegania przez Izrael międzynarodowego prawa humanitarnego (MPH), stanowi jedynie dalsze zagrożenie dla ludności cywilnej. Tymczasem ludzie w potrzebie nadal zmagają się z poważnie ograniczonym dostępem do pomocy, na co duży wpływ mają działania wojskowe Izraela. 

26 stycznia 2024 roku Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości (ICJ) uznał ryzyko ludobójstwa w Strefie Gazy i nakazał Izraelowi podjęcie tymczasowych środków. 24 maja 2024 roku Trybunał nakazał Izraelowi wstrzymanie ofensywy na Rafah w południowej Gazie i ponowne otwarcie przejścia granicznego Rafah.

Jest to kolejne potwierdzenie katastrofalnej sytuacji i desperackiej potrzeby natychmiastowego zwiększenia pomocy humanitarnej. Wzywaliśmy do natychmiastowego i trwałego zawieszenia broni w Strefie Gazy od początku tej wojny i ostrzegaliśmy o katastrofalnych konsekwencjach ofensywy na Rafah, odkąd została ogłoszona.  

Wszystkie państwa, które wspierają Izrael, są moralnie i politycznie współwinne. Wzywamy wszystkie państwa, w szczególności USA, Wielką Brytanię i sojusznicze państwa członkowskie UE, aby zrobiły wszystko, co w ich mocy, aby wpłynąć na Izrael i zaprzestać wspierania blokady oraz ataków na ludność i infrastrukturę cywilną w Strefie Gazy.   

Świadectwo ze Strefy Gazy

Schronienie w Rafah. Strefa Gazy, 2023

„Napisałam imiona swoich dzieci i rodziny na ich nadgarstkach i nogach, aby można nas było zidentyfikować, jeśli zostaniemy zbombardowani, a nasze miejsce zostanie zniszczone. Czy ktoś z was kiedykolwiek czuł się w ten sposób przed rozpoczęciem nocy, nie spał, czekając na coś takiego?  

Pomyślałam o zrobieniu tego szczególnie po tym, jak przeżyliśmy nalot na sąsiednie domy… Ale kiedy zobaczyłam ludzkie części ciała na podwórku mojej rodziny i fragment ciała na dachu, pomyślałam, że to bez znaczenia. 

Przeżyłam, ale w swoich myślach – nie.  

Umrzemy. Wszyscy. Miejmy nadzieję, że wystarczająco szybko, aby cierpienie, którego doświadczamy w każdej sekundzie, ustało. 

Moja córeczka jest chora… Mam poranione plecy przez kamienie i drewno po tym, jak chroniłam ciało córki przed odłamkami. 

Spędziliśmy dzień na czyszczeniu i naprawianiu plastikowych okien i drzwi, abyśmy mogli ponownie schronić się w tym samym pokoju. Ponieważ nie mamy dokąd pójść. 

Każdej nocy płaczę. Każdego dnia jest mi coraz trudniej”. 

Smsy napisane 13 lutego 2024 roku przez lekarkę Lekarzy bez Granic w Rafah. Opisuje w nich bombardowanie i ataki z powietrza, do których doszło w poniedziałek, 12 lutego nad ranem.  

Wpłać darowiznę na pomoc w Strefie Gazy i w regionie

Więcej materiałów o sytuacji w Strefie Gazy

Przesiedleni Palestyńczycy przenoszą się z Rafah do Chan Junus. Strefa Gazy, 2024

Strefa Gazy: nasila się izraelska ofensywa na Rafah

Siły izraelskie rozpoczęły ofensywę na Rafah i przejęły kontrolę nad granicą, odcinając dostawy ratującej życie pomocy do Strefy Gazy. Tysiące ludzi zostało zmuszonych do ucieczki ze wschodniego Rafah po ostatnich izraelskich nakazach ewakuacyjnych.

Szpital Nassera w Strefie Gazy, 2023

Strefa Gazy: zdrowie psychiczne pracowników medycznych

Po sześciu miesiącach działań wojennych personel medyczny w Gazie mierzy się z wyzwaniami bez precedensu, aby zapewnić wsparcie tysiącom ludzi w potrzebie. Jednocześnie pracowniczki i pracownicy medyczni sami walczą o przeżycie i próbują poradzić sobie z konsekwencjami wojny w życiu prywatnym.

Shereen opowiedziała o strasznej drodze, jaką przebyła z trojgiem swoich dzieci z północnej Gazy. Strefa Gazy, 2024

Strefa Gazy: dewastacja opieki medycznej w Rafah [RAPORT]

Dotychczasowe operacje wojskowe już teraz prowadzą do śmierci setek cywilów, a zdziesiątkowany system opieki zdrowotnej i nieludzkie warunki życia – do tak zwanych „cichych zabójstw”.

Sekretarz generalny Lekarzy bez Granic, Christopher Lockyear, przemawia przed Radą Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych. Stany Zjednoczone, 22.02.2024

Strefa Gazy: wystąpienie przed Radą Bezpieczeństwa ONZ

Całość wystąpienia Christophera Lockyeara przed Radą Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych, 22.02.2024

Z wtorku na środę, 20-21 lutego 2024 roku, podczas izraelskiej ofensywy w Al Mawasi (Chan Junus) w Strefie Gazy zginęło dwóch członków rodziny pracownika Lekarzy bez Granic, a sześć osób zostało rannych. Zdecydowanie potępiamy ten atak

Strefa Gazy: potępiamy atak na schronienie w Al Mawasi

Pdczas izraelskiej ofensywy w Al Mawasi (Chan Junus) w Strefie Gazy zginęło dwóch członków rodziny pracownika Lekarzy bez Granic, a sześć osób zostało rannych.

Mariam Asalia trzyma w ramionach swoje nowonarodzone dziecko. Urodziła w szpitalu położniczym El Emirati. Strefa Gazy, 2024

Strefa Gazy: alarmująca sytuacja kobiet w ciąży

Szpital położniczy El Emirati, wspierany przez Lekarzy bez Granic, jest głównym miejscem, do którego mogą jeszcze udać się kobiety w ciąży. 

20 listopada 2023 roku zniszczono pięć pojazdów Lekarzy bez Granic i wyrządzono poważne szkody w klinice organziacji w mieście Gaza.

W ataku na konwój Lekarzy bez Granic wszystkie elementy wskazują na armię izraelską

Konwój Lekarzy bez Granic został ostrzelany 18 listopada w mieście Gaza. Wszystkie elementy wskazują na odpowiedzialność armii izraelskiej.

Strefa Gazy: dwóch lekarzy zabitych w ataku na szpital Al-Awda

Jesteśmy przerażeni zabiciem dwóch pracowników Lekarzy bez Granic, dr Mahmouda Abu Nujaila i dr Ahmada Al Sahara, oraz trzeciego lekarza współpracującego z Al-Awda, dr Ziada Al-Tatariego. Do śmierci doszło w ataku na szpital Al-Awda, jeden z ostatnich działających szpitali w północnej Gazie.

Zniszczenia w Gazie, 2023.

Strefa Gazy: Co robimy, patrząc na tragedię

Draginjia Nadaždin, dyrektorka polskiego biura Lekarzy bez Granic, o pomocy w Strefie Gazy.

 

Boimy się zapadającego zmroku [ŚWIADECTWO]

Israa Ali jest tłumaczką w Lekarzach bez Granic w mieście Dżabalija na północy Strefy Gazy. Dzieli się swoimi doświadczeniami ukrywania się wraz z dziećmi przed bombardowaniami.

 

Karetki pogotowia przewożące rannych po atakach tłoczą się przy wejściu na oddział ratunkowy szpitala Al-Shifa w Gazie (15 października 2023).

Rannym w Strefie Gazy grozi śmierć [WYWIAD]

Wywiad z Guillemette Thomasem, koordynatorem medycznym Lekarzy bez Granic przebywającym w Jerozolimie, o sytuacji w szpitalach w Strefie Gazy.

Zniszczenia w Gazie (9.10.2023).

Przemoc na masową skalę i zbiorowe karanie Strefy Gazy muszą ustać

Lekarze bez Granic są przerażeni masowymi zabójstwami ludności cywilnej dokonanymi przez Hamas i zmasowanymi atakami na Gazę prowadzonymi obecnie przez Izrael. Wzywamy do natychmiastowego zaprzestania masowego rozlewu krwi.

Ludzie stojący na dachu obserwują, jak kula ognia i dymu unosi się nad budynkiem w Gazie podczas izraelskiego nalotu (7.10.2023).

Katastrofalna sytuacja w Strefie Gazy

Léo Cans, kierownik działań Lekarzy bez Granic w Palestynie, opowiada o działaniach naszych zespołów w Strefie Gazy i o tym, co widzimy na miejscu.